İçeriğe atla
Giriş
Acil serviste göğüs ağrısı ile başvuran çocuk ve genç erişkin hastaların büyük çoğunluğu, düşündüğümüz kadar dramatik nedenlere sahip değildir. Pediatrik göğüs ağrılarının %80–90’ı kardiyak dışıdır ve bunların en sık görüleni Precordial Catch Sendromu (PCS)’dur 1.
PCS; ani başlayan, lokalize, batıcı, nefesle artan ve kısa süren göğüs ağrısı ile karakterize benign bir tablodur. Hastalar çoğunlukla “kalbime iğne saplandı” hissi ile başvurur. Korkutuculuğuna rağmen tamamen iyi huylu bir süreçtir.2
Son yıllarda PCS ile ilgili literatür, özellikle Koswara 20241, Kofman 20232 ve Fogliazza 20243 sayesinde daha sistematik hâle gelmiş ve gereksiz tetkiklerin azaltılması konusunda önemli kazanımlar sağlanmıştır.
Precordial Catch Sendromu Nedir?
PCS, çoğunlukla sol precordial alanda ortaya çıkan, iğne batması tarzında, küçük bir noktaya sınırlı, kısa süreli göğüs ağrısıdır.
Tanı, çoğunlukla tipik öykü ile konur; muayene ve tetkikler normaldir 2.
Epidemiyoloji
Fogliazza’ nın 2024 tarihli derlemesine göre PCS, pediatrik göğüs ağrılarının %15–30’unu oluşturur3. Bazı çalışmalarda bu oran %50’ye kadar bildirilmiştir.
- En sık 8–18 yaş arası
- Cinsiyet farkı yok
- Genellikle büyüdükçe azalır, yetişkinlikte çoğunlukla kaybolur 1
Acil servislerde, özellikle “kalp krizi mi oluyor?” kaygısıyla başvuru yapan adölesan hastalarda PCS çok sık görülür.
Patofizyoloji
Kesin mekanizması tam açıklanamamıştır. En çok kabul edilen teoriler:
- İnterkostal sinir irritasyonu
- Göğüs duvarı sinirlerinin kısa süreli sıkışması/uyarılması2.
- Kostokondral bağlantılarda kas spazmı
- Postür bozukluğu ve ani hareketlerle tetiklenebilir1.
- Büyüme döneminde göğüs duvarı hassasiyeti
- Ergenlikte sık görülmesinin önemli nedenlerinden biri kabul edilir 3.
- Kalp kası, koroner dolaşım veya akciğerle hiçbir ilişkisi yoktur.
Klinik Değerlendirme ve Tanı
PCS’nin en önemli özelliklerinden biri tanının neredeyse tamamen anamnezle konulmasıdır.
A. Öykü – PCS için tipik sorular
- Ağrı ani mi başladı?
- Batıcı/ iğne saplanır gibi mi?
- Küçük bir alanda mı?
- Derin nefes almakla artıyor mu?
- Saniyeler–dakikalar içinde kendiliğinden geçiyor mu?
- Efor, koşma, stres, ateş, öksürük yok mu?
Bu soruların yanıtı büyük ölçüde PCS’i işaret eder1.
B. Fizik Muayene
- Kalp muayenesi normal
- Solunum sistemi muayenesi normal
- Göğüs duvarı palpasyonunda belirgin hassasiyet genellikle yoktur.
- Vital bulgular stabildir2.
C. Tetkik Gerekiyor mu?
Kural son derece nettir:
👉 Tipik PCS öyküsü + normal muayene = Tetkik gerekmez2.
Gereksiz EKG, EKO, grafi veya laboratuvar testleri hem maliyet hem anksiyeteyi artırır. Sadece red flag varsa tetkik yapılmalıdır.
Ayırıcı Tanı
Özellikle acil serviste PCS’i şu durumlarla karıştırmamak gerekir:
PCS, çok kısa süreli oluşu ve lokalizasyonun çok küçük olması ile bu durumların çoğundan ayrılır1.
Kırmızı Bayraklar (Red Flags)
Aşağıdaki bulgular PCS değildir ve tetkik gerektirir:
- Eforla artan ağrı
- 20–30 dakikayı aşan baskı tarzı ağrı
- Sol kola/boyuna yayılım
- Senkop, çarpıntı
- Ateş, öksürük, solunum sıkıntısı
- Travma sonrası ağrı
- Sistemik bulgular (döküntü, eklem ağrısı vb.)
Red flags yoksa PCS’tir ve test gerektirmez2.
Tedavi ve Yönetim
PCS tamamen zararsız, kendiliğinden geçen bir durumdur.
Tedavi prensipleri:
- Durumun benign olduğunun açıklanması
- Postür düzeltme, öne eğilerek oturma alışkanlığının azaltılması
- Hafif esneme hareketleri
- Atak sırasında:
- Yavaş nefes
- Pozisyon değiştirme
- Omuz-gövde açma manevraları
Ağrı genellikle ilaç gerektirmez. Fogliazza (2024), aile eğitiminin gereksiz tetkikleri %60’a azaltabileceğini göstermiştir 3,4.
PCS Literatürünün Son 5 Yıldaki Özeti
Bu kaynaklar PCS’nin klinik pratiğini oldukça netleştirmiştir.
Hastaya Nasıl Anlatılır?
“Bu ağrı kalp veya akciğer kaynaklı değildir. Göğüs duvarındaki sinirlerin kısa süreli hassasiyetinden kaynaklanır. Genellikle birkaç dakika içinde kendiliğinden geçer. Hayatı tehdit eden bir durum değildir. Eğer ağrı eforla olursa, uzun sürerse veya çarpıntı–bayılma olursa mutlaka tekrar değerlendirelim.2”
Acilcide Pratik Yaklaşım Algoritması
Sonuç
- PCS, çocuk ve genç erişkinlerde görülen en sık benign göğüs ağrısı nedenidir.
- Tanı öyküyle konur, muayene normaldir, test gerekmez.
- Acil servislerde gereksiz tetkik ve anksiyeteyi azaltmak için PCS’nin iyi tanınması kritik öneme sahiptir1.
Kaynakça
- 1.Koswara J, Chen J, Yap I, Suwanto D. Precordial Catch Syndrome: Unveiling a Benign Yet Noteworthy Cause of Chest Pain in the Young. CCJ. Published online September 30, 2024:103-110. doi:10.20473/ccj.v5i02.2024.103-110
- 2.Kofman K, D’Alessandro L, Yilmaz F. Practical Tips for Paediatricians: Precordial catch syndrome. Paediatr Child Health. 2023;29(4):205-207. doi:10.1093/pch/pxad041
- 3.Fogliazza F, Cifaldi M, Antoniol G, Canducci N, Esposito S. Approaches to Pediatric Chest Pain: A Narrative Review. JCM. Published online November 6, 2024:6659. doi:10.3390/jcm13226659
- 4.Kumar N, Pasi R, Chacham S, Verma PK. Texidor’s twinge a rare cause of benign paroxysmal chest pain. HVT. Published online December 17, 2020:32. doi:10.24969/hvt.2020.236