2025 Amerikan Kalp Derneği Kardiyopulmoner Resüsitasyon ve Acil Kardiyovasküler Bakım Kılavuzları- Bölüm 1

Giriş

2025 Amerikan Kalp Derneği Kardiyopulmoner Resüsitasyon ve Acil Kardiyovasküler Bakım Kılavuzu^​1​, resüsitasyonla ilgili en güncel bilgileri derleyerek acil durumlarda nasıl daha etkili müdahale edilebileceğini anlatan kapsamlı bir çerçeve sunmaktadır. Bu kılavuz, temel ve ileri yaşam desteğinden arrest sonrası bakıma kadar tüm süreci daha anlaşılır, uygulanabilir ve güncel kanıtlara dayalı hale getirmeyi amaçlar. Yeni araştırmalar ve eğitim yaklaşımlarının harmanlandığı bu yazıda, hem yetişkin hem de pediatrik hastalar için daha net ve pratik öneriler bulunmaktadır. Klinik ekiplerin, eğitmenlerin ve halktan kurtarıcıların daha iyi sonuçlara ulaşmasını destekleyen bu yazı, resüsitasyonun her adımında kaliteyi arttırmayı hedeflemektedir. Güncel kılavuzu özet haline anlamaya çalışacağımız bu yazı serisinde kılavuzda öne çıkan noktalar üzerinde durularak bilgilerimizi güncellemeye çalışacağız. Keyifli okumalar dilerim.

2025 Kılavuzları, 2020’de erişkin, pediatrik, Hastane içi kardiyak arrest (IHCA) ve Hastane dışı kardiyak arrest
(OHCA) için ayrı ayrı sunulan Yaşam Zinciri modellerini tek ve bütüncül altı halkalı bir Yaşam Zinciri altında birleştirmiştir. “Önleme” halkası önemli görülse de, kılavuz komitesi bu kavramın daha iyi tanımlanması gerektiği için henüz eklememiştir.

Neonatal resüsitasyon açısından ise 2025 Kılavuzları, bakımın yalnızca doğum anındaki müdahaleyle sınırlı olmadığını vurgulayarak doğum öncesinden ilk 28 güne kadar uzanan yedi halkalı “Yenidoğan Bakım Zinciri”ni tanıtmaktadır. Bu zincir, doğum öncesi ve intrapartum dönemdeki önleyici bakım ile postpartum, resüsitasyon sonrası ve izlem süreçlerinin bütüncül yönetimi sayesinde hem ebeveyn hem de yenidoğan sonuçlarının iyileştirilebileceğini ortaya koymaktadır.

Kılavuz, iletişim ve eğitimde standartlaşmayı artırmak amacıyla terminolojiyi netleştirmiştir. “Nefesler (breaths)” terimi, nabzı olan fakat solunumu olmayan bireylere verilen solunum desteğini ifade ederken; “ventilasyonlar (ventilations)” mekanik cihazlarla sağlanan destekli solunumu tanımlar. “Rescue breaths” terimi kullanım dışı bırakılmıştır. Ayrıca tıbbi eğitimi olmayan kişiler için “bystander” yerine daha aktif rolü vurgulayan “lay rescuer” terimi tercih edilmiştir. Dolaşımın geri dönüşü için ise mekanik destekle sağlandığında ROC, spontan kardiyak fonksiyon geri döndüğünde ROSC kullanılmaktadır.

Kılavuzlar genel olarak Sağkalım için Utstein Formülü çerçevesinde yapılandırılmıştır. Formül, sağkalımın üç ana bileşenin etkileşimi ile belirlendiğini vurgular: bilimsel kanıta dayalı kılavuzlar, etkili eğitim ve yerel düzeyde etkin işleyen Yaşam Zinciri uygulamaları. Her bölüm, önemli yeni öneriler ile bilgi boşluklarını öne çıkararak sistemlerin güçlendirilmesi için araştırma alanlarını tanımlamaktadır.

Kanıt Değerlendirmesi Ve Kılavuz Geliştirme

2025 Kılavuzları, CPR ve ECC uygulamalarına ilişkin güncel ve kapsamlı bir rehber oluşturmak amacıyla ILCOR’un 2020 sonrası kanıt değerlendirmeleri ile Yazım Gruplarının bağımsız literatür analizlerine dayanır. Bölümler, öneri tabloları, özet metinler, kanıt yazıları ve gerektiğinde algoritmalar içeren modüler bilgi parçaları şeklinde düzenlenmiştir. Tüm içerik, AHA’nın bilimsel komiteleri tarafından kör hakemlik sürecinden geçirilerek onaylanmıştır; pediatrik bölümler ise AAP ile ortak yürütülmüştür.

Yazım grupları mevcut AHA kılavuzlarını, ILCOR konsensüslerini ve odaklanmış güncellemeleri gözden geçirerek önerilerin korunması, revizyonu veya yeni önerilerin eklenmesi konusunda karar vermiş; her öneriye Uygulama Sınıfı (COR) ve Kanıt Düzeyi (LOE) atanmıştır. Toplam 760 öneri içeren 2025 Kılavuzlarının yaklaşık %38’i sınırlı kanıta dayalıdır; bu durum resüsitasyon biliminin önemli bilgi boşluklarının devam ettiğini ve daha fazla araştırma ve finansman gereksinimini vurgular.

BAKIM SİSTEMLERİ

Kardiyak arrest sonrası sağkalımı artırmak, insanların, protokollerin, politikaların ve kaynakların uyum içinde çalıştığı entegre bir bakım sistemi (SOC) ile sürekli veri toplama ve kalite iyileştirmesini gerektirir. SOC, Sağkalım için Utstein Formülü’nde yerel uygulamanın gerçekleştiği operasyonel yapı olarak tanımlanır ve hedefi, Yaşam Zincirinin tüm adımlarının hızlı ve etkili şekilde yürütülmesidir.

2025 Kılavuzlarının “Bakım Sistemleri” bölümü, resüsitasyonun tüm aşamalarını kapsayan geniş bir çerçeve sunar. Bu bölüm; önleme, hazırlık, resüsitasyon, kardiyak arrest sonrası bakım ve uzun dönem iyileşmeye uzanan süreçlerde personel eğitimi, etkin protokoller, geri bildirim mekanizmaları ve kalite iyileştirme stratejilerinin önemini vurgular.

OHCA kapsamında EMS ekip yapısı ve transport, halktan kurtarıcıların etkinleştirilmesi, kamusal defibrilasyon/nalokson erişimi ve acil çağrı telekomünikatörlerinin rolüne ilişkin öneriler sunulur. IHCA için ise kardiyak arrestin önlenmesi ve kod ekibi organizasyonu ele alınır. Bölüm ayrıca ECPR, kardiyak arrest merkezleri, organ bağışı, sağ kalanlar için destek sistemleri ve resüsitasyon süreçlerinde performans ölçümüne yönelik önerileri içerir.

Önemli Yeni ve Güncellenmiş Öneriler

IHCA’nın Önlenmesi

Erken uyarı sistemleri ve hızlı yanıt ekipleri, IHCA’nın önlenmesi için önerilmektedir (COR 2a). Ayrıca yüksek riskli hastalarda “güvenlik toplantıları” kullanımı yeni bir öneri olarak eklenmiştir.

Naloksona Kamusal Erişim

Opioid aşırı dozunda kovuşturma korkusu olmadan nalokson kullanımını sağlayan politikalar güçlü biçimde desteklenir (COR 1). Naloksonun çeşitli yollarla topluma dağıtımı da önerilir (COR 2a).

OHCA İçin Halktan Kurtarıcı Yanıtını Teşvik Eden Topluluk Girişimleri

Topluluk eğitimi, kitle iletişim kampanyaları, CPR sertifika zorunluluğu, mobil teknolojiler ve paket yaklaşımlar halktan kurtarıcı yanıtını artırmak için önerilmektedir.

Telekomünikatör Tanıma ve Talimatları

Telekomünikatörlerin OHCA’yı tanıması için öneriler güçlendirilmiştir (COR 1). Erişkinde yalnızca kompresyon talimatı verilmesi yüksek düzey kanıtla desteklenmektedir (LOE A).

OHCA ve IHCA İçin Ekip Bileşimi

Her iki ortamda da ekipte en az bir ileri yaşam desteği eğitimli üyenin bulunması ve rollerin açık tanımlanabilmesi için yeterli ekip büyüklüğü önerilir.

OHCA’da Olay Yerinde Resüsitasyon

Çoğu durumda hastayı erken taşımak yerine olay yerinde resüsitasyona devam edilmesi önerilir. Bu yaklaşımın doğal sonucu olarak EMS personelinin ölüm bildiriminde bulunma konusunda eğitilmesi gerekir.

Kardiyak Arrest Merkezleri

Son kanıtlar doğrultusunda kardiyak arrest sonrası hastaların merkezlere bölgeselleştirilmesi önerisinin sınıfı düşürülmüştür (2a → 2b).

Ektrakorporeal Membran Oksijenasyonu

ECPR’yi destekleyen SOC’nin bileşenlerine yönelik dört yeni öneri eklenmiştir: hasta seçimi, kanülasyon stratejileri, bölgeselleştirme ve arrest sırasında ECPR merkezine transport.

Organ Bağışı

Prognozu zayıf kardiyak arrest hastalarının organ bağışı için değerlendirilmesini destekleyen yeni bir güçlü öneri (COR 1) eklenmiştir.

Yaşamı Sürdürme ve Rehabilitasyon Sistemleri

Sağ kalanların özürlülük açısından değerlendirilmesi ve uzun dönem iyileşmenin desteklenmesi için kurumların kapsamlı rehabilitasyon sistemleri kurması önerilir.

Klinik Geri Bildirim (Debriefing)

Sıcak ve soğuk debriefingin birlikte kullanılması, sistem iyileştirmesi için yeni bir öneri olarak eklenmiştir (COR 2a).

NEONATAL RESÜSİTASYON

2025 Kılavuzlarının “Neonatal Resüsitasyon” bölümü; beklenti ve hazırlık, kordon yönetimi, başlangıç adımları, ısı kontrolü, kalp hızı izlemi, solunum desteği, göğüs kompresyonları, intravasküler erişim, ilaç tedavileri, resüsitasyonun başlatılmaması/sonlandırılması ve resüsitasyon sonrası bakımın yer aldığı algoritmaya ilişkin önerileri içerir.

Bu öneriler, AHA–AAP iş birliğiyle oluşturulan multidisipliner uzman ekip tarafından, Utstein Formülü doğrultusunda en güncel bilimsel kanıtlar esas alınarak geliştirilmiştir. Bölüm, hem literatürde yayımlanan yeni çalışmaları hem de ILCOR gözden geçirmelerini yansıtarak neonatal resüsitasyon kılavuzlarını güncellemekte; 2023 neonatal resüsitasyon güncellemelerini de kapsamına dahil etmektedir.

Önemli Yeni ve Güncellenmiş Öneriler

Göbek Kordonu Yönetimi

Resüsitasyon gerektirmeyen term ve preterm bebeklerde göbek kordonunun en az 60 saniye geciktirilerek klemplenmesi önerilir (term: COR 2a; preterm: COR 1). Şevksiz term ve ≥35 haftalık bebeklerde intakt kordon sütleme, hemen klemplemeye alternatif olarak düşünülebilir (COR 2b). Ancak <28 haftalık pretermlerde intraventriküler kanama riski nedeniyle kordon sütleme önerilmez (COR 3: Zarar).

Oksijen

Oksijen konsantrasyonu pulse oksimetri ile hedeflere göre titrate edilmelidir (COR 1). Başlangıç oksijeni:

• ≥35 hafta: %21 (COR 2b)
• 32–35 hafta: %21–30 arası makul
• <32 hafta: Daha yüksek konsantrasyon düşünülebilir; yeni meta-analizler mortaliteyi azaltabileceğini göstermektedir.

Destekli Ventilasyon Sağlama

Başlangıç tepe inflasyon basıncı:

• Term: 30 cmH₂O’ya kadar (COR 2a)
• Preterm: 20–25 cmH₂O (COR 2a)

Gerektikçe klinik yanıta göre ayarlanmalıdır.

Ventilasyon Düzeltici Manevraları

İlk pozitif basınçlı ventilasyonlar etkili değilse düzeltici manevralar önerilir (COR 2a). Entübasyon gereken vakalarda video laringoskopi, geleneksel laringoskopiye göre avantaj sağlayabilir (COR 2a).

Cihazlar ve Arayüzler

• Laringeal maske: ≥34 haftada birinci basamak havayolu olarak kullanılabilir (COR 2b).
• Yüz maskesi: Etkisiz ventilasyonlarda alternatif havayolu olarak uygundur (COR 2a).
• T-parça resüsitatörü: Özellikle pretermlerde ventilasyon süresini azaltabilir ve BPD riskini düşürebilir (COR 2a).

Yenidoğan Bakım Zinciri

Yenidoğan Bakım Zinciri, prenatal dönemden resüsitasyon sonrası ve uzun dönem izleme kadar uzanan sistemlerin entegrasyonunu vurgular; bu bütüncül yaklaşım neonatal sonuçları iyileştirir.

PEDİATRİK TEMEL YAŞAM DESTEĞİ (PBLS)

2025 Kılavuzlarının bu bölümü, yenidoğan dönemi dışındaki pediatrik OHCA ve IHCA için PBLS önerilerini sunar. PBLS, 2020’den farklı olarak PALS’tan ayrı ele alınmıştır.

Pediatrik kardiyak arrestlerin çoğu solunumsal nedenlerin ilerlemesiyle geliştiğinden, bölüm çocuklara özgü resüsitasyon bilimine dayalı güncel önerileri içerir. Öneriler; topluluk, hastane öncesi ve hastane ortamlarında, ergenlik belirtilerine kadar tüm bebek ve çocuklar için arest öncesi ve arest sırası bakımı kapsar.

Ağır yabancı cisim hava yolu tıkanmasına bağlı arrest gibi özel durumlar da değerlendirilmiştir. Bölüm, 2020’den bu yana PBLS sonuçlarını etkileyen önemli yeni ve güncellenmiş önerileri özetlemektedir.

Önemli Yeni ve Güncellenmiş Öneriler

Göğüs Kompresyonlarıyla Birlikte Nefeslere Vurgu

Büyük gözlemsel çalışmalar, çocuklarda OHCA için en iyi sonuçların konvansiyonel CPR (kompresyon + nefes) ile elde edildiğini göstermektedir. Yalnızca kompresyon CPR ise CPR yapılmamasına göre üstün bulunmuştur.

İki Parmak Kompresyonunun Kaldırılması

Simülasyon ve klinik çalışmalar, bebeklerde iki başparmak–çevreleyen eller tekniğinin iki parmak tekniğinden daha etkili olduğunu göstermektedir. İki parmak tekniği hem nadir kullanılmış hem de kılavuz derinlik hedeflerini karşılayamamıştır; bu nedenle artık önerilmemektedir.

Şok Öncesi ve Sonrası Araların Minimize Edilmesi

Defibrilasyon öncesi ve sonrası uzun kompresyon araları, kritik organlara kan akımını azaltır ve sağkalımı düşürür. Bu nedenle araların minimumda tutulması önerilir.

Yabancı Cisim Hava Yolu Tıkanması

Yeni kanıtlar ve öğretim tutarlılığı doğrultusunda, çocuklarda ağır FBAO yönetimi artık 5 sırt vuruşu + 5 karın itişi döngüleri ile başlar ve gerekli olduğu kadar sürdürülür.

ERİŞKİN TEMEL YAŞAM DESTEĞİ

2025 Kılavuzlarının bu bölümü, erişkin kardiyak arrest, solunum arresti ve FBAO için güncel BLS önerilerini sunar. Erişkin kardiyak arrestinde erken, yüksek kaliteli CPR ve hızlı defibrilasyon sonuçları iyileştiren temel müdahalelerdir. Bölüm, arrestin tanınması, CPR’nin başlatılması ve kompresyon performansı gibi kritik adımları ele alır; erişkin BLS ve FBAO algoritmalarını içerir.

Yeni bir değişiklik olarak, solunum ve kardiyak arrestte halktan kurtarıcıların nalokson kullanımı erişkin BLS algoritmasına eklenmiştir. Ergenlik belirtileri olan kişiler erişkin BLS’ye göre, ergenlik öncesi çocuklar ise Pediatrik BLS’e göre yönetilir.

Önemli Yeni ve Güncellenmiş Öneriler

Yabancı Cisim Hava Yolu Tıkanması

Bilinçli erişkinlerde ağır FBAO yönetimi artık önce 5 sırt vuruşu, ardından karın itişleri şeklinde önerilir (COR 1). Yanıtsız hale gelen hastada CPR başlatılır ve nefes vermeden önce ağızda yabancı cisim kontrol edilir.

Ventilasyonun Temelleri

Hem profesyoneller hem halktan kurtarıcılar için, kapasite varsa kompresyonlarla birlikte nefes vermek önerilir (COR 2a). Cep maskesi en etkili arayüzdür. Verilen nefeslerin sık yetersiz olduğu gösterildiğinden, her nefes görünür göğüs yükselmesi sağlayacak şekilde verilmelidir.

CPR İçin Konumlandırma ve Yer

CPR, mümkünse sert bir yüzeyde yapılmalıdır. Kurtarıcı, kompresyon kalitesini artırmak için bedenini hastanın gövdesiyle hizalayarak konumlanmalıdır (COR 1). Supin tercih edilse de, gecikme yaratıyorsa pron CPR düşünülebilir (COR 2b).

Geri Bildirim Cihazları ve Mekanik CPR

Gerçek zamanlı geri bildirim cihazları, manuel CPR performansını artırmak için önerilir (COR 2a). Mekanik CPR, sağkalımı manuel CPR’den daha iyi artırmadığından rutinde önerilmez (COR 3), ancak transport gibi özel durumlarda düşünülebilir.

PEDİATRİK İLERİ YAŞAM DESTEĞİ

2025 Kılavuzlarının bu bölümü, pediatrik OHCA ve IHCA’nın tedavisi, arest sonrası bakım ve sağ kalanların desteklenmesine yönelik PALS önerilerini içerir. Öneriler, AHA–AAP iş birliğiyle oluşturulan multidisipliner uzman ekip tarafından geliştirilmiştir.

PALS, yenidoğanlar hariç 18 yaşına kadar tüm pediatrik hastaları kapsar; PBLS ise ergenlik belirtileri olmayan çocuklara uygulanır. Bu bölüm, özellikle arest sonrası bakım, nöroprognostikasyon ve iyileşme alanlarındaki yeni ve güncellenmiş önerileri öne çıkarır.

Önemli Yeni ve Güncellenmiş Öneriler

Erken Epinefrin

• Epinefrinin CPR sırasında erken verilmesi pediatrik hastalarda daha iyi sonuçlarla ilişkilidir.
• Şok verilemeyen ritimler: İlk epinefrin dozunun mümkün olduğunca erken uygulanması makuldür (COR 2a).
• Şok verilebilir ritimler: Hızlı defibrilasyon mümkün değilse, 2 şoktan sonra veya daha erken epinefrin düşünülebilir (COR 2b).

CPR’yi Yönlendirmek İçin Diyastolik Kan Basıncı

• Sürekli invazif arter basıncı izlemi mevcutsa, CPR yanıtını değerlendirmek için diyastolik basınç kullanılması önerilir (COR 2a).
• Hedefler: Bebeklerde ≥25 mmHg, ≥1 yaş çocuklarda ≥30 mmHg (COR 2b).

Arest Sonrası Kan Basıncı İzlemi ve Hedefler

• Pediatrik arrest sonrası hipotansiyon yaygındır ve kötü prognozla ilişkilidir.
• Sürekli arter basıncı izlemi kaynaklar varsa önerilir (COR 1).
• Hedefler: Sistolik ve ortalama arter basıncının yaşa göre ≥10. persentilde tutulması (COR 1).

Nöroprognostikasyon

Erken nörolojik prognoz belirleme önemlidir ancak tek bir bulguya dayanarak karar verilmemelidir. Muayene, biyobelirteç, EEG ve MRI dahil çoklu veri noktalarının birlikte değerlendirilmesi önerilir (COR 1).

ERİŞKİN İLERİ YAŞAM DESTEĞİ

2025 Kılavuzlarının bu bölümü, stabil ve instabil hastalarda ani aritmi yönetimi dâhil erişkin kardiyak acillerinin tedavisine yönelik ALS önerilerini içerir. Öneriler, 2023 AHA ALS Odaklanmış Güncellemesi de eklenerek güncellenmiştir.

Önemli Yeni ve Güncellenmiş Öneriler

Atriyal Fibrilasyon veya Flutter Kardiyoversiyonu

Atriyal fibrilasyon/flutter kaynaklı hızlı taşikardi miyokardiyal oksijen talebini artırıp hemodinamiyi bozabilir. İnstabil veya iskemiyle ilişkili hastalarda acil elektriksel kardiyoversiyon önerilir (COR 1). Önceki kademeli enerji yaklaşımının aksine, artık 200 J ile başlamak daha yüksek ilk şok başarısı ve daha düşük kümülatif enerji nedeniyle önerilir (COR 2b).

Çift Sıralı (Double Sequential) Defibrilasyon

Bifazik defibrilasyon VF/VT’yi çoğu hastada sonlandırsa da şok-refrakter VF için çift sıralı defibrilasyon potansiyel bir seçenek olarak gündemdedir. Ancak teknolojik gereklilikler ve kanıt yetersizliği nedeniyle rutinde önerilmemektedir; yalnızca araştırma bağlamında değerlendirilebilir (COR 2b).

Baş-Yukarı (Head-Up) CPR

Head-up CPR, serebral perfüzyonu artırmayı hedefleyen mekanik kompresyon + cihaz destekli bir protokoldür. Kanıtlar sınırlı olduğundan klinik rutinde önerilmez; yalnızca uygun onamla araştırma çalışmaları içinde uygulanmalıdır (COR 3–Fayda Yok).

Polimorfik Ventriküler Taşikardi

Sürekli polimorfik VT hızla instabiliteye yol açtığından, tüm erişkinlerde derhal defibrilasyon önerilir (COR 1). Uzamış QT gibi altta yatan nedenlere yönelik medikal tedaviler nüksü azaltabilir, ancak kesin tedavi olan defibrilasyonu geciktirmemelidir.

YETİŞKİN VE PEDİATRİK RESÜSİTASYONUN ÖZEL DURUMLARI

2025 Kılavuzlarının bu bölümü, özel klinik durumlarda yetişkin ve pediatrik hastalar için temel ve ileri yaşam desteğinde yapılması gereken değişiklikleri sunar. 2020 Kılavuzlarında bu içerik erişkin BLS/ALS içinde dağınık şekilde yer alırken, 2025’te hem yetişkin hem pediatrik popülasyon için kanıta dayalı, popülasyona özgü öneriler daha belirgin şekilde ayrılmıştır.

Bölüm, 2023 toksikoloji ve 2024 boğulma odaklı AHA güncellemelerini de içerecek şekilde genişletilmiştir. Ek olarak abdominal kompresyon, elektrik çarpması, gaz embolisi, yüksek sonuçlu solunum patojenleri, hipertermi, LVAD’li hastalar, peripartum amniyotik sıvı embolisi ve uçucu hidrokarbon maruziyeti gibi özel klinik senaryolara yönelik yeni öneriler eklenmiştir.

Önemli Yeni ve Güncellenmiş Öneriler

Ekstrakorporeal Yaşam Desteği

Geri döndürülebilir etiyolojiye sahip kardiyak arrest veya periarrest durumlarında (anafilaksi, astım, kalp cerrahisi sonrası, kateterizasyon laboratuvarı, hipotermi, gebelik, pulmoner emboli ve çeşitli zehirlenmeler), VA-ECMO gibi ekstrakorporeal destek uygun bir seçenek olabilir (genellikle COR 2a). Zehirlenmelere özgü COR/LOE ayrıntıları kılavuzda verilmiştir.

Yüksek Sonuçlu Solunum Patojenleri

Göğüs kompresyonu, BMV, aspirasyon, entübasyon ve defibrilasyon aerosol üreten işlemler olarak kabul edilir (COR 1). Ancak uygun PPE kullanıldığında SARS-CoV-2 bulaşı düşük bulunmuştur.

Hiperkalemi

IV kalsiyum veya sodyum bikarbonatın yararı belirsizdir (COR 2b). İnsülin-glukoz ve inhale β-agonist gibi diğer tedavilerin de arrest sırasında katkısı belirsizdir ve CPR’nin kesintiye uğramaması önceliklidir.

Hipertermi

Çevresel, kokain veya sempatomimetik kaynaklı yaşamı tehdit eden hipertermide hızlı soğutma (≥0,15 °C/dk) önerilir (COR 2a). En etkili yöntem buzlu suya daldırmadır.

Sol Ventrikül Destek Cihazı (LVAD)

Nabzın palpe edilememesi nedeniyle dolaşım durumu, dolaylı perfüzyon bulguları ile değerlendirilmelidir. Tedavide öncelik CPR’dir; aynı anda LVAD fonksiyonunu yeniden başlatma girişimi yapılabilir.

Gebelik

Kardiyak arrestte gebelerde optimal hemodinami için manuel sol lateral uterin deplasman uygulanmalıdır (COR 1). Havayolu yönetimi önceliklidir. Resüsitatif doğum, aortokaval kompresyonu azaltmak için tanıdan itibaren 5 dakika içinde gerçekleştirilmelidir.

Opioidler

Opioid aşırı dozunda:

• Nabız varsa → nefesler / BMV sağlanır (COR 1).
• Yanıtsız ve normal solumayan erişkin/çocuk → nefesli CPR yapılır (COR 1).
• Solunum arrestinde → nalokson uygulanmalıdır (COR 1).

Nalokson, eğitimli profesyoneller, halktan kurtarıcılar ve toplum üyeleri tarafından uygulanabilir.

KARDİYAK ARREST SONRASI BAKIM

Genel Bakış

2025 Kılavuzlarının Bölüm 11’i “Kardiyak Arrest Sonrası Bakım,” ROSC sonrası erişkin hastaların bakımına ilişkin önerileri içerir.¹⁵⁵ Bu öneriler, 2023 AHA erişkin yaşam desteği odaklı güncellemesini de dâhil ederek güncellenmiştir.¹⁵³ Bu kapsam; hastane öncesi, acil servis ve hastane içi ayarlarda yönetimi içerir. ROSC sonrası dönem yönetimi, akut resüsitasyon döneminden sağ kalanlığa kadar Yaşam Zinciri boyunca kritik öneme sahiptir. Bu Kılavuzlar, kardiyak arrest sonrası bakıma ilişkin mevcut en iyi resüsitasyon bilimine dayalı önerileri içerir. Bu özet, kardiyak aresten sonuçları iyileştirebilecek yeni ve güncellenmiş önerileri vurgular.

Önemli Yeni ve Güncellenmiş Öneriler

ROSC Sonrası Tanısal Yaklaşımlar

ROSC sonrası erişkinde 12 derivasyonlu EKG çekilmelidir (COR 1). BT, ekokardiyografi ve yatak başı kardiyak ultrason, altta yatan nedenleri ve CPR komplikasyonlarını değerlendirmek için makul seçeneklerdir (COR 2b). BT ve ultrason önerileri bu kılavuza yeni eklenmiştir.

Sıcaklık Kontrolünün Süresi

Komut izlemeyen erişkinlerde 32–37,5 °C arasında sıcaklığın korunması önerilir (COR 1). Çalışmalar arasında süre heterojen olduğundan, en kısa önerilen toplam sıcaklık kontrol süresi 36 saattir (COR 2a).

ROSC Sonrası Şok Yönetimi

Arrest sonrası hipotansiyon yaygındır. Vazopresörler arasında üstünlüğü gösteren kanıt yoktur (COR 2b). Refrakter kardiyojenik şokta, seçilmiş hastalarda geçici mekanik dolaşım desteği düşünülebilir (COR 2b).

İnvaziv Nöromonitörizasyon

Hipoksik-iskemik hasar sonrası çeşitli invaziv nöromonitörizasyon yöntemleri araştırılsa da, kanıtlar yetersizdir; bu tekniklerin yararlılığı belirlenmemiştir (COR 2b).

Nöbet ve Miyoklonus Yönetimi

ROSC sonrası nöbetler ve status epileptikus sık görülür. Miyoklonusu olan hastalarda nöbeti ayırt etmek için acil EEG uygulanması önerilir (COR 1). Miyoklonus ve EEG sürekliliği yönetimine ilişkin öneriler genişletilmiştir.

Elverişli Sonuç İçin Nöroprognostikasyon

Nöroprognostikasyon, yaşam desteğinin gereksiz geri çekilmesinin önlenmesi için kritiktir. Bu kılavuz, elverişli sonucu öngören yeni prognostik yaklaşımlar eklemiştir.

Sağlık Profesyonellerinde Tükenmişlik

Kılavuzlar, resüsitasyon ekiplerinde tükenmişliğin hasta bakımını olumsuz etkileyebileceğini kabul etmektedir. Müdahalelerin sonuçları değişken olsa da, tükenmişliği hedefleyen yaklaşımlar yararlı olabilir (COR 2b).

RESÜSİTASYON EĞİTİM BİLİMİ

2025 Kılavuzlarının bu bölümü, resüsitasyon eğitiminde etkili olduğu gösterilen çeşitli öğretim tasarımı unsurları için öneriler sunar. Bunlar arasında geri bildirim cihazları, hızlı döngü kasıtlı pratik, senaryolaştırılmış debriefing, oyunlaştırma, aralıklı öğrenme ve pekiştirme, ekip çalışması ve liderlik eğitimi, gerçekçi mankenler, sanal/artırılmış gerçeklik ve bilişsel yardımcılar yer alır. Öneriler, sağlık profesyonelleri ve halktan kurtarıcılar için ayrı ayrı verilmiştir.

Bölüm ayrıca, eğitim etkinliğini etkileyen yapısal faktörleri ele alır: cinsiyet, toplumsal cinsiyet, ırk, dil ve sosyoekonomik durum gibi eşitsizlikler ile halktan kurtarıcıların CPR uygulamaya istekliliğini artıran veya azaltan etkenler.

Önemli, Yeni ve Güncellenmiş Öneriler

CPR Eğitimi Sırasında Geri Bildirim Cihazları

Hem sağlık profesyonelleri hem de halktan kurtarıcılar için CPR eğitiminde gerçek zamanlı geri bildirim cihazlarının kullanılması güçlü şekilde önerilir (COR 1). Meta-analizler, bu cihazların kompresyon derinliği ve hız uyumunu belirgin biçimde iyileştirdiğini göstermektedir.

CPR Eğitiminde Eşitsizlikler

• ABD’de belirli ırksal/etnik gruplar ve düşük sosyoekonomik mahalleler CPR eğitimi ve halktan kurtarıcı müdahalelerinde dezavantajlıdır. Bu topluluklara hedefli CPR eğitimi ve farkındalık kampanyaları önerilir (COR 1).
• Kadınlara CPR uygulamadaki çekinceleri azaltmak için eğitim ve kamu farkındalığı artırılmalıdır.
• Dil engelleri olan topluluklarda çok dilli eğitim materyalleri sağlanabilir.
• Düşük SES bölgelerinde uygun maliyetli eğitim yöntemleri göz önünde bulundurulabilir.

Okul Çocuklarında CPR Eğitimi

• 12–18 yaş arası çocukların kaliteli CPR öğrenmesi önerilir (COR 1).
• <12 yaş çocuklarda CPR eğitimi, ileride müdahale isteğini ve özgüveni artırmak için önerilir; küçük yaş grupları acil çağrı ve AED talimatlarını takip etmeyi öğrenebilir.

Sanal ve Artırılmış Gerçeklik

• VR, BLS/ALS bilgi öğrenimini artırabilir (COR 2b); ancak CPR becerilerini öğretmek için kullanılmamalıdır, çünkü performansı kötüleştirmektedir (COR 3).
• Artırılmış gerçeklik, CPR eğitiminde gerçek zamanlı geri bildirim için düşünülebilir; çalışmalar karışık sonuçlar vermiştir (COR 2b).

Oyunlaştırılmış Öğrenme

Oyunlaştırma unsurları (puan, yarışma, seviyeler), sağlık profesyonellerinde katılımı ve bilgi kalıcılığını artırabilir (COR 2b).

Senaryolaştırılmış Debriefing

Eğitim sonrası standardize debriefing senaryoları kullanılması, CPR performansı, liderlik ve eğitim kalitesini iyileştirebilir (COR 2b).

Hızlı-Döngü Kasıtlı Pratik

Kasıtlı pratik ile geri bildirimin hızlı dönüşümlü şekilde uygulanması, CPR becerilerinin (kompresyon, ventilasyon, defibrilasyon) daha hızlı ve etkili kazanılmasını sağlar (COR 2b).

Halktan Kurtarıcılar İçin Alternatif Eğitim Nesneleri

Manken yerine günlük nesnelerle CPR eğitiminin etkisi belirsizdir; düşük maliyetli nesnelerin kullanımına ilişkin sonuçlar karışıktır (COR 2b).

ÖZET

Kardiyak arrest, her yaştan, cinsiyetten, toplumsal cinsiyetten, ırktan, coğrafi bölgeden ve sosyoekonomik geçmişten bireyleri etkileyen, yüksek morbidite ve mortaliteye sahip ciddi bir durum olmaya devam etmektedir. 2020’den bu yana sağkalım oranlarında bazı iyileşmeler görülmüş olsa da, bu hastalığın önemli yükünü azaltmak için hâlen ciddi çabalara ihtiyaç vardır. Bu genel özet, titiz bir kanıt değerlendirmesiyle geliştirilen 2025 Kılavuzlarından güncellenmiş ve yeni önerileri ve resüsitasyon bilimindeki ilerlemelerden kaynaklanan yeni etik ufukları ana hatlarıyla ortaya koymaktadır.

Önümüzdeki on yılda sürekli ilerleme, Yaşam Zincirinin güçlendirilmesini ve koordine edilmiş SOC’nin iyileştirilmesini gerektirecektir. 2025 Kılavuzlarında tanımlanan bilgi boşlukları, ele alınması gereken kritik araştırma sorularını vurgular ve resüsitasyon biliminde gelecekteki finansman için önemli fırsatlar sunar. Kılavuzları geliştirmek kritik bir ilk adım olmakla birlikte, bunların uygulanması ve sürekli araştırma, hasta sonuçlarında anlamlı iyileşmeler sağlamada temel öneme sahip olacaktır. Bu tür araştırmalar için finansman, kardiyak arreste bağlı ölüm ve sakatlığı azaltmada kritik bir önceliktir.