Geçtiğimiz günlerde yayınlanan “2026 Akut İskemik İnme Hastalarının Erken Yönetimi Kılavuzu1”yla ilgili bu serimizin ikinci bölümünde, İnme Bakım Sistemleri ve İnme hastalarının hastane öncesi yönetiminden bahsediyoruz.
İnme Farkındalığı (Toplum Düzeyi)
İnme Farkındalığı (Toplum Düzeyi) için Öneriler
| Öneri Sınıfı | Kanıt Düzeyi | Öneri |
|---|---|---|
| 1 | B-R | Genel toplum için inmeyi tanıma ve 9-1-1’i arama eğitim programları uygulanmalı (bilgi açığını azaltmak, hazırlığı artırmak). |
| 1 | B-NR | Eğitimler farklı topluluklara/demografik gruplara (yaş, ırk/etnisite, cinsiyet, sosyoekonomik durum vb.) ulaşacak şekilde tasarlanmalı. |
| 1 | B-NR | Eğitim programları süreklilik göstermeli, uzun dönem bilgi ve hazırlığı artırmalı. |
| 1 | B-NR | EMS, hekimler ve diğer sağlık çalışanlarına hedeflenmiş inme eğitimi verilmeli (prehospital gecikmeyi azaltmak, tromboliz uygunluğunu artırmak). |
İnme farkındalığı (belirtileri tanıma) ve inme hazırlığı (doğru aksiyonu bilme: 9-1-1/EMS çağırma) akut inme bakımındaki gecikmeleri azaltmak için kritiktir. Toplumda bu konuda ciddi bilgi eksikleri ve hastaneye geç başvuru vardır; ayrıca ırk, cinsiyet, yaş ve sosyodemografik faktörlere bağlı eşitsizlikler belirgindir. Toplum genelinde farkındalığın artması; acile geliş süresini kısaltabilir, tanı/tedavi gecikmelerini azaltabilir ve IVT/EVT gibi zaman bağımlı reperfüzyon tedavilerinden yararlanan hasta sayısını artırarak morbidite-mortaliteyi düşürebilir.
Eğitim müdahaleleri (çocuklara ve yetişkinlere, okul temelli programlar dahil) kısa vadede bilgiyi ve hazırlığı artırabilir; bazı çalışmalarda EMS kullanımı gibi davranışsal değişiklikler de görülmüştür. Ancak uzun vadede bilginin kalıcılığı her zaman sürdürülemez; bu nedenle tekrarlayan/pekiştirici eğitimler önemlidir. Ayrıca riskli gruplara yönelik kültüre uyarlanmış hedefli programlar (örn. İspanyolca konuşanlar için RAPIDO akronimi) eşitsizlikleri azaltmada yararlı olabilir. Sağlık profesyonelleri ve EMS personeline yönelik eğitimler de tanıma, hastane ön bildirimi ve reperfüzyon tedavisi etkinliğini artırabilir.
Acil Sağlık Hizmetleri Sistemleri
| Öneri Sınıfı | Kanıt Düzeyi | Öneri |
|---|---|---|
| 1 | B-NR | Sağlık politikası yapıcıları, zaman kritik tedavilere erişimi artırmak için bölgesel inme bakım sistemleri kurmalıdır: (a) IVT dahil başlangıç acil bakımı veren merkezler, (b) endovasküler tedavi yapabilen ve kapsamlı periprosedürel bakım sunan merkezler belirlenmeli; uygun hastalar için hızlı nakil organize edilmelidir. |
| 1 | B-NR | EMS liderleri ve yerel/eyalet otoriteleriyle birlikte, inme şüphesi olan hastaların hızla tanınması, validasyonlu tarama aracıyla değerlendirilmesi ve en uygun inme merkezine öncelikli taşınması için hastane öncesi triyaj protokolleri geliştirmelidir. |
| 2a | B-NR | Hastane öncesi bakıma ait kalite metriklerinin izlenmesi ve geri bildirim verilmesi; reperfüzyon tedavisine kadar geçen süreyi azaltmak ve eve taburculuk olasılığını artırmak için yararlı olabilir. |
Akut inmeli hastalarda zamanında tedavi için hastane öncesi koordinasyon kritik öneme sahiptir ve klinik sonuçları belirgin şekilde etkiler. Bölgesel inme koordinasyon yapıları; hastanelerin inme bakım kapasitesini net biçimde tanımlamalı ve nakil yönlendirme protokollerinin tüm toplum için adil/eşit olmasını sağlamalıdır. Sürekli kalite iyileştirme (QI) kapsamında hastane öncesi bakım kalite göstergeleri ölçülmeli, analiz edilmeli ve geri bildirim verilmelidir.
Önerilen kalite metrikleri: 90 sn içinde ambulans çıkarılması, inme tarama dokümantasyonu, glukoz ölçümü, son görüldüğü iyi zaman (LKW), olay yeri süresi ≤15 dk, hastane ön bildirimi, inme detaylarının iletilmesi ve IV damar yolu. Bu metriklere uyum, hastanede değerlendirme/trombolize kadar süreyi kısaltır ve eve taburculuk olasılığını artırır.
Hastane Öncesi Değerlendirme ve Yönetim
| Alan | Öneri Sınıfı | Kanıt Düzeyi | Öneri |
|---|---|---|---|
| Çağrı | 2a | B-NR | 112 aramalarında telefonla inme değerlendirme aracı kullanımı makuldür; erken tanı, olay yeri süresinin azalması ve/veya nakil önceliklendirmede faydalı olabilir. |
| Ambulans nakli | 1 | A | Ambulansla taşınan inme şüpheli hastalarda, hastane öncesi ekiplerin kısa inme değerlendirme aracı kullanması önerilir (LVO dahil erken tanı için). |
| Ambulans nakli | 1 | B-NR | Hastane öncesi ekipler, inme şüphesiyle gelen hastayı hastaneye önceden bildirmelidir (değerlendirme süresini kısaltır, trombolizi artırır, mortaliteyi azaltır). |
| Ambulans nakli | 3: Fayda yok | B-R | Ambulansın başlattığı uzaktan iskemik koşullama (RIC) (kol tansiyon manşonu ile) fonksiyonel sonucu iyileştirmez, önerilmez. |
| Ambulans nakli | 3: Zarar | A | Ambulans ortamında transdermal GTN (nitrogliserin) ile tedavi başlamak fayda sağlamaz, potansiyel zararlıdır. |
| Ambulans nakli | 3: Fayda yok | B-R | Sahada sistolik KB’yi 130–140 mmHg hedefiyle yoğun düşürmek fonksiyonel sonucu iyileştirmez. |
| Pediatrik | 2b | B-NR | Ambulansla taşınan pediatrik inme şüphesinde, erişkin tarama araçlarının yararı belirsizdir (zayıf performans). Yeni pediatrik araçlar uyumlu görünse de prehospital duyarlılık/özgüllükleri net değil, kullanışlılık bilinmiyor. |
112 ekipleri, inme şüphesinin erken tanınması ve yönetiminde kritik rol oynar. Çağrı karşılama aşamasında inme odaklı eğitim modülleri ve yapılandırılmış telefonla inme değerlendirme araçları, inmenin daha erken fark edilmesini ve olay yeri süresinin kısalmasını sağlayabilir. Olay yerinde CPSS, LAPSS ve RACE gibi hastane öncesi inme skalaları, tanı koydurucu olmasalar da LVO dahil erken inme saptamasını artırır. Hastaneye ön bildirim (prenotification) yapılması, tedavi sürelerini iyileştirir; tromboliz oranlarını artırır ve mortaliteyi azaltır.
Yeni teknolojiler (EEG, kraniyal akselerometreler) umut verici olsa da daha fazla doğrulamaya ihtiyaç vardır. Buna karşılık bazı girişimler fayda göstermemiştir: RIC ve sahada GTN kullanımı fonksiyonel sonucu iyileştirmez ve özellikle İCH olgularında zararlı olabilir. Benzer şekilde sahada sistolik KB’yi 130–140 mmHg hedefiyle erken düşürmek faydalı değildir ve iskemik inmede zarar potansiyeli taşıyabilir. Pediatrik hastalarda erişkin skalaları yetersizdir; pediatrik araçlar güvenilir görünse de sahadaki klinik kullanımı halen net değildir.
Acil Sağlık Hizmetleri Hedef Hastane Yönetimi
| Başlık | Öneri Sınıfı | Kanıt Düzeyi | Öneri |
|---|---|---|---|
| Genel prensipler | 1 | B-NR | Akut inme şüphesi olan hastalarda acil sağlık hizmetleri ekipleri, tedaviye kadar geçen süreyi azaltmak için hastayı inme bakımı verebilen en yakın uygun merkeze (akut inmeye hazır hastane, primer inme merkezi, trombektomi yapabilen inme merkezi veya kapsamlı inme merkezi) taşımayı önceliklendirmelidir. |
| Trombektomi yapabilen merkeze yerel erişim olan bölgeler | 2a | B-NR | Büyük damar tıkanıklığı düşünülen hastalarda, önce trombektomi yapamayan bir merkeze götürüp ardından sevk etmek yerine doğrudan trombektomi yapabilen merkeze nakil, trombektomi oranlarını artırabilir ve tedaviye kadar süreyi kısaltabilir. |
| Trombektomi yapabilen merkeze yerel erişim olmayan bölgeler | 2b | B-NR | İyi koordine bir inme bakım sistemi olmayan ve yerel hastanelerde damar içi pıhtı eritici tedavi ile hızlı ikinci basamak sevk süreçleri iyi işlemeyen bölgelerde; hastanın pıhtı eritici tedaviye uygunluğunu kaybettirmeyecekse, büyük damar tıkanıklığı şüpheli hastayı en yakın uygun trombektomi merkezine doğrudan taşıma seçeneği makul olabilir. |
| İyi koordine inme bakım sistemi olan bölgeler | 3: Fayda yok | B-R | İyi organize bir inme bakım sistemi bulunan ve yerel merkezlerde pıhtı eritici tedavi ile hızlı sevk süreçleri etkin yürüyen yerlerde; büyük damar tıkanıklığı şüpheli hastayı uzak bir trombektomi merkezine (örn. 45–60 dakika) doğrudan taşımak, yerel bir inme merkezine taşımaya göre 3 aylık klinik sonuçları iyileştirmez. |
| Hastanelerarası transfer | 1 | B-NR | Hastaneler ve acil sağlık hizmetleri ekipleri, daha üst düzey bakım gerektiren akut inme hastaları için hastanelerarası transferi önceliklendiren anlaşma ve protokoller oluşturmalı; böylece hastaneden çıkış gecikmeleri azaltılmalıdır. |
Hastane öncesi dönemde inme şüphesi saptanan hastalarda, hangi hastaneye götürüleceği kararında birçok değişken birlikte değerlendirilir: nakil süresi ve mesafe, coğrafi koşullar, hava durumu, hastaya ve inmeye ait özellikler, yerel ambulans kaynakları, hava ambulansı erişimi ve yerel hastanelerin inme tedavi kapasitesi (hız/etkinlik, uzman erişimi, tele-tıp, görüntüleme imkânları).
Yüksek kaliteli bir klinik çalışma, pıhtı eritici tedaviyi iyi uygulayabilen ve hastanelerarası sevk süreçleri etkin işleyen yerel hastanelerin bulunduğu sistemlerde, hastayı yaklaşık 1 saat uzaklıktaki trombektomi yapabilen bir merkeze doğrudan götürmenin fayda sağlamadığını göstermiştir. Ancak bu bulguların şehir bölgelerine ya da yüksek performanslı primer inme merkezlerinin olmadığı farklı kırsal bölgelere/genel coğrafyalara ne kadar genellenebileceği net değildir; daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
Hastaneler arasında hastaneye giriş–çıkış süresini azaltmaya yönelik anlaşma ve protokoller oluşturmak ise makul ve yararlı bir yaklaşımdır.
Mobil İnme Ünitelerinin Rolü
| Öneri Sınıfı | Kanıt Düzeyi | Öneri |
|---|---|---|
| 1 | A | Akut iskemik inme şüphesi olan hastalarda, mümkün olan yerlerde standart acil sağlık hizmetlerine kıyasla mobil inme ünitelerinin kullanımı önerilir; böylece pıhtı eritici tedaviye uygun hastalarda başlangıçtan tedaviye süre en aza iner ve fonksiyonel sonuçlar iyileşir. |
| 1 | A | Akut inme şüphesi olan hastalarda mobil inme üniteleri, damar içi pıhtı eritici tedaviyi tanımlayacak ve uygulayacak donanıma sahip olmalıdır. |
| 1 | B-R | Akut inme şüphesi olan hastalarda; yalınlaştırılmış protokoller ve yüz yüze ya da uzaktan tele-tıp ile nöroloji uzmanlığı içeren mobil inme ünitesi bakımı, güvenlik sorunu olmaksızın acil değerlendirme ve tedavide faydalıdır. |
| 2a | B-NR | Trombektomiye uygun hastalarda mobil inme üniteleri, hastayı hızla tanıyıp uygun trombektomi yapabilen merkeze yönlendirmede ve inme ekibine hastane öncesi bildirim sağlamada faydalı olabilir. |
Akut iskemik inme yönetimi hastane öncesi dönemde başlar. Mobil inme ünitesi; 9-1-1 çağrısı sonrası sevk edilen, paramedikler, teknisyenler, hemşireler ve hekimlerden (tele-tıp danışmanları dahil) oluşan disiplinler arası ekibiyle acil bakımı doğrudan hastanın yanına taşıyan özel bir ambulanstır ve kritik zamanı kazandırır. Mobil inme üniteleri tedaviyi sahada başlatır, kapsamlı hastane öncesi bilgilendirme yapar ve hastaların en uygun hastaneye doğru şekilde yönlendirilmesini sağlar. Bu yaklaşım, reperfüzyon tedavisine uygun hastalarda pıhtı eritici tedaviyi hızlandırır ve klinik sonuçları iyileştirir. Ayrıca büyük damar tıkanıklığına bağlı en ağır iskemik inmelerde, endovasküler tedaviye giden süreci hızlandırarak daha erken trombektomi olanağı sağlayabilir.
Hastane İnme Kapasiteleri
| Öneri Sınıfı | Kanıt Düzeyi | Öneri |
|---|---|---|
| 1 | B-NR | Akut iskemik inme hastalarına bakım veren hastanelerde, ulusal kanıta dayalı standart ölçütleri kullanan bağımsız bir sağlık akreditasyon kurumu tarafından inme uzmanlık hastanesi olarak sertifikalandırma önerilir. |
İnme merkezi sertifikasyonu, hastanelerin inme bakım kapasitesini standartlaştırarak hastaların ihtiyaçlarına uygun merkeze yönlendirilmesini sağlar (örn. trombektomi gerektiren büyük damar tıkanıklığı olan hastalar için üst düzey merkez). Bu sayede bölgesel inme bakım sistemleri daha doğru planlanır ve kaynaklar dengeli dağıtılır. Sertifikasyon; görüntüleme ve tedavi hızları ile aspirin, antikoagülan, venöz tromboemboli profilaksisi gibi kanıta dayalı uygulamaların yerine getirilmesine göre yapılır.
İnme Şüphesi Olan Hastaların Acil Değerlendirilmesi (Acil Servis ve İnme Ekibi Dahil)
| Öneri Sınıfı | Kanıt Düzeyi | Öneri |
|---|---|---|
| 1 | B-NR | Tüm yaş gruplarında (pediatrik hastalar dahil) akut nörolojik defisiti olan hastalar, erken tanıma ve tedavi için organize bir acil değerlendirme protokolünden yararlanmalıdır. |
| 1 | C-EO | Pediatrik hastalarda ani başlayan ve devam eden fokal nörolojik defisit (ilk nöbet dahil) varlığında akut inme düşünülmelidir (zamanında tanı için). |
| 1 | B-NR | İnme şüphesi olan hastalarda; klinisyenler, hemşireler ve laboratuvar/radyoloji personelini içeren akut inme ekibi oluşturulmalı, dikkatli klinik değerlendirme ve nörolojik muayene sağlanmalıdır. |
| 1 | A | İnme şüphesi olan hastalarda, güvenli şekilde damar içi pıhtı eritici tedavi oranını artırmak için inme uzmanlığına erişimi olan multidisipliner ekipler geliştirilmeli ve eğitilmelidir. |
| 1 | A | Damar içi pıhtı eritici tedaviye uygun ve trombektomiye uygun hastalarda, en kısa başlangıçtan- tedaviye süre ve en iyi klinik sonuçlar için inme ekibi yaklaşımı sağlanmalıdır. |
Akut iskemik inmede tedavi penceresi çok dar olduğu için hızlı değerlendirme ve tanı şarttır. Hastaneler; acil ve yatış süreçlerinde hastayı hızla kabul eden, tanıyan, değerlendiren ve tedaviye başlatan etkili işleyiş ve yollar kurmalı, gerektiğinde inme uzmanlığına erişim sağlamalıdır. Bu düzenlemeler, pıhtı eritici tedavi veya trombektomiye uygun hastalarda süreci hızlandırarak sonuçları iyileştirir, iyileşmeyi artırır ve kalıcı sakatlığı azaltır; ayrıca hiperakut pediatrik inme bakım sistemlerine de entegre edilmelidir.
Tele-tıp
| Başlık | Öneri Sınıfı | Kanıt Düzeyi | Öneri |
|---|---|---|---|
| Hastane öncesi tele-tıp | 1 | B-R | Hastane öncesi dönemde inme şüphesi olan hastalarda, mümkün olduğunda ambulans içinde tele-tıp uygulanması düşünülmelidir. Bu yaklaşım, paramedik değerlendirmesini tamamlayarak reperfüzyon girişimleri (örn. IVT/EVT) için uygun adayların belirlenmesine yardımcı olur. |
| Teleradyoloji | 1 | B-NR | Görüntüleme yorumlama konusunda kurum içi uzmanlığı olmayan acil servislere başvuran akut iskemik inme hastalarında, beyin görüntülemesinin zamanında değerlendirilmesi, trombolitik kontrendikasyonlarının saptanması ve IV trombolitik karar sürecinin kolaylaştırılması için teleradyoloji sistemleri önerilir. |
| Telestroke – trombolitik karar verme ve uygulama | 1 | B-R | Akut nöroloji uzmanlığı olmayan acil servislere başvuran akut iskemik inme hastalarında, telestroke sistemleri, IV trombolitiğe karar verme ve trombolitik tedavinin en uygun şekilde uygulanması açısından acil servis ekibinin standart bakımına göre etkilidir. Bu; tromboliz uygulanma oranının artması ve tedaviye kadar geçen sürenin kısalması ile ilişkilidir. |
| Telestroke – mortalite üzerine etkisi | 2a | B-NR | Yerel inme uzmanlığı olmayan hastanelerde tedavi edilen akut iskemik inme hastalarında, telestroke kullanımı kısa dönem mortaliteyi azaltmak için makuldür. |
| Telestroke yoksa: telefonla uzman danışmanlığı | 2a | C-LD | Kurum içi inme uzmanı veya telestroke imkanı olmayan hastanelerde tedavi edilen akut iskemik inme hastalarında, inme uzmanı ile telefon danışmanlığı yoluyla karar desteği sağlanması; IV trombolitik kararında ve Endovasküler trombektomi uygunluğunun değerlendirilmesinde faydalı olabilir. |
| İnme bakım sistemlerinde telestroke altyapısı | 1 | C-EO | Sağlık kurumları, kamu ödeme sistemleri ve teknoloji sağlayıcıları; farklı ortamlarda Akut iskemik inme hastalarına 7/24 yeterli kapsama ve bakım sağlamak amacıyla tele-tıp/telestroke kaynak ve sistemlerinin kullanımını desteklemelidir. |
| Telestroke olan hastanelerde triyaj ve transfer kararı | 2b | B-NR | Telestroke kapasitesi olan hastanelere başvuran Akut iskemik inme hastalarında telestroke kullanımı; acil Endovasküler trombektomi için uygun olabilecek hastaların kurumlar arası transfer (merkeze sevk) gerekliliği ile yerinde bakım arasında doğru şekilde triyaj sağlanması açısından makul olabilir. |
Telestroke teknolojisi, uzak bölgelerdeki veya inme uzmanlığına erişimi sınırlı hastalarda erişim açığını kapatmada önemli rol oynamıştır. Telestroke, bakım sürecinin tüm aşamalarında kullanılabilir:
- Hastane öncesi dönemde, ambulansta tele-tıp kullanımı; reperfüzyon tedavisine uygun hastaları erken belirlemeye, doğru hastaneye yönlendirmeye ve hastanede hazırlıkları hızlandırmaya yardımcı olabilir.
- Acil serviste, teleradyoloji ve telestroke; beyin görüntülerinin hızlı değerlendirilmesini, tromboliz kararının verilmesini ve trombolitik tedavinin gecikmeden uygulanmasını destekler.
- Yakın tarihli randomize olmayan çalışmalar, telestroke’un hasta sonuçlarını (kısa dönem mortalite dahil) iyileştirebileceğini göstermiştir.
- Ayrıca telestroke, inme bakım sistemleri içinde; trombektomiye uygun hastaların triyajı ve transferinin planlanması ile transfer gerekmeyen hastaların güvenle yerel merkezde yönetilmesine katkı sağlayabilir.
Bileşenlerin Organizasyonu ve Entegrasyonu
| Öneri Sınıfı | Kanıt Düzeyi | Öneri |
|---|---|---|
| 1 | C-EO | Hastaneler; sertifikalı hastanelerden (akut inmeye hazır hastane, primer inme merkezi, trombektomi yapabilen inme merkezi, kapsamlı inme merkezi) ve hastane öncesi acil sağlık hizmetleri sistemlerinden oluşan, akut inme bakımına ihtiyaç duyan hastalara zamanında ve uygun değerlendirme-tanı-tedavi ve gerektiğinde hastanelerarası transfer sağlayan hesap verebilir bir inme bakım sistemine dahil olmalıdır. |
| 1 | C-EO | Akut inme hastalarına bakan ancak 7/24 trombektomi hizmeti sunmayan hastaneler (örn. akut inmeye hazır hastane, primer inme merkezi) trombektomiye uygun olabilecek hastaların hızlı, güvenli ve etkin sevki için hastanelerarası transfer protokolleri geliştirmelidir. |
| 1 | B-NR | 7/24 trombektomi imkanı olmayan ve bu nedenle sevke dayanan primer inme merkezleri, trombektomiye uygun büyük damar tıkanıklığı olan hastaları belirlemek için intrakraniyal damar görüntülemesini hızla yapabilmeli ve yorumlayabilmelidir (bilgisayarlı tomografi anjiyografi veya manyetik rezonans anjiyografi). |
| 1 | B-NR | Akut inme hastalarına bakan hastaneler, ulusal/uluslararası meslek kuruluşları veya resmi kurumlar tarafından belirlenen güncel kılavuzları yansıtan bakım protokollerini geliştirmeli ve uygulamalıdır. |
| 1 | B-R | Trombektomi yapan hastaneler (trombektomi yapabilen inme merkezi ve kapsamlı inme merkezi), trombektomiyle ilgili kilit zaman metriklerini (örn. kapıdan girişime kadar süre, başarılı reperfüzyon) ve uzun dönem hasta sonuçlarını kapsamlı biçimde izleyen bir sistem kurmalıdır. |
| 1 | C-EO | Trombektomi yapan hastaneler, nörogirişim uzmanlarını belirlenmiş ve üzerinde uzlaşılmış eğitim/sertifikasyon standartlarına göre yetkilendirmelidir. |
| 2a | B-NR | Hastanelerarası sevke dayanan akut inmeye hazır hastaneler, trombektomiye uygun büyük damar tıkanıklığı hastalarını belirlemek için intrakraniyal damar görüntülemeyi hızla yapma ve yorumlama kapasitesini bulundurmayı düşünebilir (bilgisayarlı tomografi anjiyografi veya manyetik rezonans anjiyografi). |
| 2b | B-NR | Yerel ve bölgesel bakım sisteminin özelliklerine göre, bazı inme bakım sistemleri trombektominin zamanında uygulanmasını artırmak için mobil girişim ekipleri geliştirmeyi değerlendirebilir. |
Zamanında ve adil şekilde trombolitik ile trombektomi uygulanabilmesi için koordine bir inme bakım sistemi gerekir. Bu sistem; acil sağlık hizmetleri, farklı düzeyde sertifikalı merkez ve çevre hastanelerden oluşan entegre bir ağ olmalı ve en az bir trombektomi yapabilen merkez içermelidir. Tüm hastaneler hızlı ve güvenli tedavi protokolleri oluşturmalı; çevre hastaneler ise uygun hastaları hızla sevk edecek transfer süreçlerini kurmalıdır. Sevk kararları hastanenin imkanlarına uygun görüntüleme sonuçlarına dayanmalı ve sistem toplum karşısında tanımlı ve hesap verebilir olmalıdır.
İnme Kayıt Sistemleri, Kalite İyileştirme ve Risk Ayarlaması
| Öneri Sınıfı | Kanıt Düzeyi | Öneri |
|---|---|---|
| 1 | B-R | Akut inme hastalarını tedavi eden hastaneler; bakım kalitesini artırmak, sonuçları iyileştirmek ve eşitsizlikleri azaltmak için inme kalite göstergeleri/hedefleri ve kanıta dayalı uygulamaları sürekli izleyen, değerlendiren ve geri bildirim veren çok bileşenli bir kalite iyileştirme süreci yürütmelidir. |
| 1 | B-NR | Akut inme hastalarını tedavi eden hastaneler; kalite göstergelerine ve kılavuz önerilerine uyumu artırmak ve hasta sonuçlarını iyileştirmek için inme veri kayıt sistemlerine katılmalıdır. |
| 1 | B-NR | Akut inme hastalarını tedavi eden hastaneler; hastane performans karşılaştırmalarında doğru risk ayarlaması için tüm akut inme hastalarında başlangıç inme şiddetini (örn. NIHSS skoru) ölçmeli ve kaydetmelidir |
Kalite iyileştirme uygulamaları, kanıta dayalı performans ölçütlerine uyumu artırır ve akut iskemik inmede mortalite azalması dahil daha iyi hasta sonuçlarıyla ilişkilidir. Etkili yöntemler; klinik lider ve ekiplerin belirlenmesi, personel eğitimi, engellerin saptanması, klinik yol haritaları/eylem planlarının oluşturulması ve sürekli izlem–geri bildirim süreçlerini içerir. Bu sürdürülebilirliğin temel aracı standart bir inme kayıt sistemidir; bakım kalitesini değerlendirme, eşitsizlikleri saptama, merkezler arası kıyaslama ve araştırmayı destekler. Ayrıca inme şiddeti (tercihen NIHSS ile) sonuçların güçlü bir belirleyicisidir; hastane performansını adil karşılaştırmak için risk ayarlamada kullanılmalı ve tüm hastalarda tutarlı şekilde kaydedilmelidir (seçim yanlılığını önlemek için).
Kaynak
- 1.Prabhakaran S, Gonzalez N, Zachrison K, et al. 2026 Guideline for the Early Management of Patients With Acute Ischemic Stroke: A Guideline From the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke. Published online January 26, 2026. doi:10.1161/STR.0000000000000513