Skip to content

Koş Pheidippides koş! Maraton koşanlar neden ölür?

Le soldat de Marathon
Maratonlar gibi dayanıklılık gerektiren sporlarda ölümlerin meydana gelebileceği uzun zamandır bilinmektedir. Neyse ki bu olaylar nadirdir, ancak meydana geldiklerinde genellikle ilk sayfalarda manşet olur.
blank
Reklam

Tarihsel olarak bir çok tartışmaya neden olsa da en popüler kaynak Heredot’a göre; Atinalı ulak Pheidippides Maraton Ovası’nda gerçekleşen savaşta; Perslere karşı yardım istemek için Sparta’ya koşmuş ve istediği desteği almıştır. Bir başka cephede ise Atina ordusu tüm tükenmişlik ve yorgunluklarına rağmen; Pers ordusunun asker çıkarmasına engel olmak için yaklaşık Maraton’dan Atina’ya yaklaşık 40 km yol yürümüş, Atina’ya zamanında ulaşarak savaşın kazanılmasında önemli bir adım olmuştur. ​1​

Akamedika

Kimi tarihçilere göre ise savaş kazanıldıktan sonra müjdeli haberi Atina’ya götüren ulak Maraton Ovası’ndan hiç durmadan Atina’ya kadar koşmuş zafer haberini verdikten sonra oracıkta ölmüştür.

blank
Maraton Atina Yolu üzerindeki Pheidippides heykeli, Yunanistan

Zaman içinde bu olay birleşmiş ve bugünkü maraton koşusu ortaya çıkmıştır. Günümüzde Maraton sert tabanlı yollarda yapılan bir uzun mesafe koşusudur. Uzun mesafe koşuları 5k (5000m), 10k (10000m), yarı maraton (21 km), maraton (42 km), ultrmaraton (100 km), Multiday race (günlere yayılmış ultramaraton ) ve toprak ya da çimde 4-12km koşusu olan krostur.

Havaların ısınması ve cemrelerin sırasıyla düşmesi ile özellikle büyük şehirlerde olmak üzere koşu etkinlikleri başladı. Bu yazımızda sizlerle bir maraton koşucusunun koşu sırası ve sonrasında başına gelebilecek ölümcül olaylara kısaca göz atacağız.

Maratonda Ölüm Nedenleri

Maratonlar gibi dayanıklılık gerektiren sporlarda ölümlerin meydana gelebileceği uzun zamandır bilinmektedir. Neyse ki bu olaylar nadirdir, ancak meydana geldiklerinde genellikle ilk sayfalarda manşet olur. 2013’te Boston’daki maratona yapılan bombalama eylemini hesaba katmasak temel olarak hastalar karşınıza 3 sebeple çıkar;

  1. Kalp patolojilerine bağlı ani kardiyak ölümler
  2. Egzersiz ilişkili hiponatremi ve diğer elektrolit denge bozuklukları
  3. Sıcak çarpması ve ciddi hipertermi

Waite ve ark yaptığı bir derlemede her 100,000 koşucudan 0.6-1.9 unda ani kardiyak ölüm meydana geldiğini tespit edilmiştir.​2​ Ölümler yarışın son çeyreğinde meydana gelme eğiliminde olmakla birlikte; cinsiyete göre ölümleri bildiren çalışmalardan, erkek ölümlerinin oranı 0,98/100,000 (102,503’te 1) ve kadınlarda 0,41/100,000 (243,879’da 1) idi. ​3​

Reklam

Kalp patolojilerine bağlı ani kardiyak ölümler

Ani kardiyak ölüm (AKÖ); akut semptomların başlamasından sonraki bir saat içinde ani bilinç kaybı ile kendini gösteren kardiyak nedenlere bağlı doğal ölüm; var olduğu biliniyor olabilirse de ne zaman ve ne şekilde ölüme yol açacağı öngörülemeyen önceden mevcut olan kardiyak hastalık olarak tanımlanır. ​4​

Ani kardiyak ölümle ilişkili en yaygın klinik bulgu koroner arter hastalığıdır ve ani kardiyak ölümlerin yaklaşık %80’i bu hastalık durumuna bağlanmaktadır. ​4,5​

blank
Ani kardiyak ölümün etiyolojileri ​6​

Redelmeier ve Greenwald’ın 2007’de yaptığı bir derlemede toplam 3,292,268 katılımcının içinde 26 ani kardiyak ölüm saptanmıştır. Bu kişilerin ortalama yaşı 41 olup bu %81’i erkektir. 24’ünde otopsi yapılmış ve 21 tanesinde koroner arter hastalığına rastlanmıştır.​7​

Açık ara en önde AKÖ mekanizması re-enteran aritmilere bağlı ventriküler taşiaritmilerdir. Bununla beraber bradiartimi ve asistol de izlenebilir. ​8,9​ <35 hastalarda çoğu vakada yapısal kalp hastalığı izlenmiş olup bunların içinde ise sıklıkla hipertrofik kardiyomiyopati (HKM), bir koroner arterin anormal orijini, aritmojenik sağ ventrikül kardiyomiyopatisi (genellikle sol ventrikülü de etkileyen ARVC), miyokardit ve koroner ateroskleroz bulunur. ​10​

Genç sporcuların aksine “usta sporcu” olarak isimlendirilen >35 hastalarda ise egzersiz sırasında AKÖ’ün baskın sebebi koroner arter hastalığıdır. ​11,12​

Yapısal bir kalp hastalıı olmayan sporcularda gerçekleşen AKÖ ‘ün bir nedeni de primer iletim kusurlarıdır. Bunlar;

Kardiyak patoloji olmaksızın AKÖ

Altta yatan kardiyak patolojisi olmayan hastalarda prekordiyum üzerine gerçekleşen bir travma ile AKÖ gerçekleşebilir. Örneğin doğrudan gelen bir yumruk,sopa ya da top. Bu durum commotio cordis olarak adlandırılır.

Ayrıca son zamanlarda giderek artan androjen alımı ile; bilinen yapısal bir kalp patolojisi olmayan ancak performans arttırmak amaçlı androjen alan AKÖ gerçekleşen genç sporcuların otopsilerinde hipertrofik kardiyomiyopati ve miyokardit saptanmıştır. ​13,14​

Egzersiz ilişkili hiponatremi ve diğer elektrolit denge bozuklukları

Özellikle maraton, ultra maraton koşucularında görülmekle birlikte; askeri operasyonlarda, eğlence ve spor amaçlı yürüyüşlerde, yoga, halter, tenis, kürek çekme gibi sporlarda da egzersiz ilişkili hiponatremi ve elektrolit denge bozuklukları izlenebilir.​15,16​

Reklam

Egzersiz ilişkili hiponatremi (EIH) ilk olarak 1981’de Güney Afrika’da 4 sporcuda tanımlanmıştır. ​17​ EIH tanım olarak; egzersiz sırası veya sonrasında 24 saate kadar serum veya plazma sodyum değerinin <135 mEq/L olmasıdır. ​18​

İnsidansı her sporda farklı olmakla birlikte maraton ve triatlon sporcularında yüzde 0-18 arası değişkenlik gösterir. ​19,20​

EIH’de ana risk faktörü egzersiz sırası ve sonrasında yüksek oranda sıvı alımı gelmektedir. Bu çoğunlukla dehidratasyondan kaçınma amaçlı yapılan bir davranıştır. Diğer sebepler arasında egzersiz süresinin uzaması ve düşük vücut kitle indexi gelmektedir. ​21–24​

Artan sıvı alımı EIH için bir risk faktörü olsa da; Su yüküne rağmen, normal bir diyette ve normal böbrek fonksiyonuna sahip bireylerde, diyete bağlı olarak 500 ila 1000 mL/saati aşabilen maksimum su boşaltım kapasitesi vardır. Buna ter ve hissedilmeyen kayıplar da eklendiğinde yapılan hesaplamayla maraton tarzı dayanıklılık gerektiren sporlarda sporculara bir yarışta 1500 mL/saat’ten fazla sıvı içmemeleri önerilmiştir. ​25​

Diğer önemli faktör, antidiüretik hormonun (ADH) sürekli salgılanması nedeniyle idrarla su atılımının bozulmasıdır. Hiponatreminin diğer önerilen mekanizmaları arasında değişebilir sodyum depolarının mobilize edilememesi ve terdeki sodyum kayıpları yer alır.

Klinik hiponatrerminin ciddiyetine göre değişmektedir. Hiponatremik sporcuların çoğu, zayıflık, baş dönmesi, şişkinlik, baş ağrısı, mide bulantısı ve/veya kusma gibi spesifik olmayan belirtilerle asemptomatik veya hafif semptomatiktir. Bu sporcularda 128 ila 134 mEq/L arasında değişen serum sodyum değerleri tespit edilir. Baş ağrısı, kusma, uyuşma gibi nörolojik semptomların başlaması uyarı olarak algılanmalıdır. Hastalar hipertonik saline dramatik olarak yanıt verirler.

Çökmüş atlet; dayanıklılık gerektiren sporlarda sporcuların bir kenarda yığılmasıdır. Beklenenin aksine bu hastaların sadece küçük bir kısmı EIH iken büyük bir kısmı hipernatremiktir; ​26​ bu yüzden kollaps hastaları tanı konuluncaya kadar hiponatremi gibi tedavi edilmemelidir.

Sıcak çarpması ve ciddi hipertermi

Egzersiz ilişkili ısı hastalıkları genç ya da yaşlı her yaştaki hastada; hem antreman hem de yarışma sırasında görülebilmektedir. Sporcular dışında açık alanda, ısı kaynağına yakın ya da güneş altında çalışılanlarda da izlenebilir. Askerler, itfaiye erleri, inşaat ve ısı kaynağıyla çalışan işçiler risk altındaki gruplardadır.

Reklam

İnsan vücudu soğuğa karşı iyi bir tolerans gösterse de artan ısıya karşı pek dayanıklı değildir. Vücudumuz ısı artışını savuşturmak için buharlaşma, radyasyon, konveksiyon ve iletim yolu ile ısı kaybını sağlar.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından yayınlanan Uluslararası Hastalık Sınıflandırması (ICD), Egzersiz ilişkili ısı hastalıklarının çeşitli biçimlerini sınıflandırmak için makul bir yöntem sunmaktadır. Bu tanılardan dördü (sıcak krampları, sıcak senkopu, sıcak bitkinliği ve sıcak çarpması) ve ayrıca ısı yaralanması, atletlerde ve sıcakta şiddetli faaliyetlerde bulunan kişilerde (örn. askerler, işçiler) en sık rastlanan durumlardır. 

Sıcak çarpması, yüksek vücut sıcaklıkları ile bağlantılı olarak merkezi sinir sistemi işlev bozukluğu (ensefalopati) ve ek organ ve doku hasarı (örneğin, akut böbrek hasarı, karaciğer hasarı, rabdomiyoliz) ile karakterize çok sistemli bir hastalıktır.

Egzersiz ilişkili sıcak çarpması teşhisi için iki ana kriter; ağır aktivite sırasında çökmenin hemen ardından ölçülen 40°C üzerinde bir çekirdek sıcaklık ve nörolojik bulgulardır. Bunlar; oryantasyon bozukluğu, baş ağrısı, normal dışı davranış, sinirlilik, duygusal dengesizlik, kafa karışıklığı, bilinç değişikliği, koma veya nöbet dahil olmak üzere çok çeşitli olası semptom ve bulgular olarak ortaya çıkabilir.​27,28​ Çoğu hasta taşikardik ve hipotansiftir; diğer klinik bulgular değişiklik gösterebilir. Ciddi vakalarda kardiyak arrest izlenebilir.

Reklam

Rektal ısı da dahil olmak üzere hayati belirtiler hızla elde edilmeli ve uygun tedavi hızla başlatılmalıdır. Parmak ucu glikozu ve serum sodyum konsantrasyonu mümkünse ölçülmelidir. Büyük organizasyonlarda tedavi çadırları genellikle egzersizle ilişkili hiponatremiyi dışlamak için serum sodyum konsantrasyonunu ölçme kapasitesine sahiptir, ancak sağlık tedbiri birimleri tipik olarak bunu yapmaz. Değişmiş zihinsel durum ortamında yüksek sıcaklık 40.5 ° C, eforla sıcak çarpması teşhisi ile tutarlıdır ve hızlı soğutma ile tedavi edilir.

Hızı Soğutma

Hızlı soğutma, Egzersiz ilişkili sıcak çarpmasından kaynaklanan morbidite ve mortaliteyi en aza indirmek için en etkili stratejidir ve mümkün olan en kısa sürede, mümkünse 30 dakika içinde başlatılmalıdır. ​29–31​

Sporcunun soğutulması:

  • Önce ABC etkinleştirin; yerinde uygun tıbbi personel varsa, mümkünse önce soğutun ve ikinci olarak nakledin.
  • Tüm ekipmanı ve fazla giysileri çıkarın. Soyma ve soğutma işlemini eş zamanlı olarak yapın.​32​
  • Buzlu suya daldırma yapılacaksa, sporcuyu bir soğuk su küvetine daldırın (ne kadar soğuk o kadar iyi); su sıcaklığı 2 ila 15°C arasında olmalıdır; buzlu su idealdir, ancak ılık su bile faydalıdır.
  • Buzlu suya daldırma mümkün veya mümkün değilse, alternatif bir soğutma yöntemini hızla başlatın. Bunlar sporcuyu soğuk bir duşa sokma, hortumdan soğuk suyla ıslatma, serin ve gölgeli bir alana götürme ve vücut yüzeyine mümkün olduğunca soğuk, ıslak havluları uygulamayı içerir.
  • Hasta güvenliğini her zaman koruyun. Hayati belirtileri (rektal sıcaklık, kalp hızı, solunum hızı, kan basıncı) ve zihinsel durumu sürekli olarak izleyin. 
  • Rektal sıcaklık yaklaşık 38.3 ila 39°C ulaştığında soğutmayı bırakın.

Özet

Spor müsabakalarında görevli sağlık ekipleri hayati olan bu patolojieri gözden kaçırmamalıdır. En sık ölüm sebebi olan kardiyak aritmi ve patolojiler için ekiplerin olmazsa olmazı defibrilatörler ulaşılabilir ve çalışır durumda olmalıdır.

Büyük organizasyonlarda olay yerinde sodyum ölçümü yapabilme imkanı olsa da ülkemizde sık rastlanmamaktadır. Egzersiz ilişkili hiponatremi genellikle normotermik olabilen ve nöbet de dahil olmak üzere bilişsel değişikliklerle ortaya çıkan maraton sporcularında görülür. Bu sporcularda problem aşırı sıvı alımına bağlı dilüsyonel hiponatremidir. ​33​

Çökmüş bir atlet gördüğümüzde kardiyak sebepler dışında, egzersiz ilişkili hiponatremi ve egzersiz ilişkili sıcak çarpması da akılda tutulması gereken durumlardır. Ancak hipernatreminin daha sık görüldüğü unutulmamalıdır. Sodyum ölçme imkanımız yoksa hastayı hızla bir merkeze sevk etmek, olay yerinde hipertonik salin takmaktan daha doğru olacaktır.

Ancak yüksek vücut sıcaklığında karşılaştığımız hastada vakit kaybetmeden rektal sıcaklık 38.3 – 39°C ‘ye ulaşıncaya kadar soğutma yapmayı ihmal etmemeliyiz.

Spor dolu günler dilerim…

blank
RUN 4 FFWPU 2018

Kaynaklar

  1. 1.
    Gregory CR. Perseus Digital Library. Perseus Digital Library. Published 1987. Accessed 2022. http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0126&redirect=true
  2. 2.
    Waite O, Smith A, Madge L, Spring H, Noret N. Sudden cardiac death in marathons: a systematic review. Phys Sportsmed. 2016;44(1):79-84. doi:10.1080/00913847.2016.1135036
  3. 3.
    Dayer MJ, Green I. Mortality during marathons: a narrative review of the literature. BMJ Open Sport Exerc Med. Published online June 2019:e000555. doi:10.1136/bmjsem-2019-000555
  4. 4.
    Myerburg R, Castellanos A. Cardiac Arrest and Sudden Cardiac Death. In:Braunwald E, Ed. Heart Disease: A Textbook of Cardiovascular Medicine. . WB Saunders Publishing Co; 1997.
  5. 5.
    Chugh S, Jui J, Gunson K, et al. Current burden of sudden cardiac death: multiple source surveillance versus retrospective death certificate-based review in a large U.S. community. J Am Coll Cardiol. 2004;44(6):1268-1275. doi:10.1016/j.jacc.2004.06.029
  6. 6.
    Chugh S, Reinier K, Teodorescu C, et al. Epidemiology of sudden cardiac death: clinical and research implications. Prog Cardiovasc Dis. 2008;51(3):213-228. doi:10.1016/j.pcad.2008.06.003
  7. 7.
    Redelmeier D, Greenwald J. Competing risks of mortality with marathons: retrospective analysis. BMJ. 2007;335(7633):1275-1277. doi:10.1136/bmj.39384.551539.25
  8. 8.
    Franklin B, Thompson P, Al-Zaiti S, et al. Exercise-Related Acute Cardiovascular Events and Potential Deleterious Adaptations Following Long-Term Exercise Training: Placing the Risks Into Perspective-An Update: A Scientific Statement From the American Heart Association. Circulation. 2020;141(13):e705-e736. doi:10.1161/CIR.0000000000000749
  9. 9.
    Finocchiaro G, Papadakis M, Robertus J, et al. Etiology of Sudden Death in Sports: Insights From a United Kingdom Regional Registry. J Am Coll Cardiol. 2016;67(18):2108-2115. doi:10.1016/j.jacc.2016.02.062
  10. 10.
    Maron B, Thompson P, Ackerman M, et al. Recommendations and considerations related to preparticipation screening for cardiovascular abnormalities in competitive athletes: 2007 update: a scientific statement from the American Heart Association Council on Nutrition, Physical Activity, and Metabolism: endorsed by the American College of Cardiology Foundation. Circulation. 2007;115(12):1643-455. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.107.181423
  11. 11.
    Baggish A, Battle R, Beckerman J, et al. Sports Cardiology: Core Curriculum for Providing Cardiovascular Care to Competitive Athletes and Highly Active People. J Am Coll Cardiol. 2017;70(15):1902-1918. doi:10.1016/j.jacc.2017.08.055
  12. 12.
    Karam N, Pechmajou L, Dumas F, et al. Comprehensive Assessment of Coronary Artery Disease in Sports-Related Sudden Cardiac Arrest. Circulation. 2018;138(4):429-431. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.118.034664
  13. 13.
    Hausmann R, Hammer S, Betz P. Performance enhancing drugs (doping agents) and sudden death–a case report and review of the literature. Int J Legal Med. 1998;111(5):261-264. doi:10.1007/s004140050165
  14. 14.
    Kennedy M, Lawrence C. Anabolic steroid abuse and cardiac death. Med J Aust. 1993;158(5):346-348. doi:10.5694/j.1326-5377.1993.tb121797.x
  15. 15.
    Bailowitz Z, Grams R, Teeple D, Hew-Butler T. Exercise-Associated Hyponatremia in a Lactating Female. Clin J Sport Med. 2017;27(4):e55-e57. doi:10.1097/JSM.0000000000000344
  16. 16.
    Reynolds C, Cleaver B, Finlay S. Exercise associated hyponatraemia leading to tonic-clonic seizure. BMJ Case Rep. 2012;2012. doi:10.1136/bcr.08.2012.4625
  17. 17.
    Noakes T, Goodwin N, Rayner B, Branken T, Taylor R. Water intoxication: a possible complication during endurance exercise. Med Sci Sports Exerc. 1985;17(3):370-375. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/4021781
  18. 18.
    Bennett B, Hew-Butler T, Rosner M, Myers T, Lipman G. Wilderness Medical Society Clinical Practice Guidelines for the Management of Exercise-Associated Hyponatremia: 2019 Update. Wilderness Environ Med. 2020;31(1):50-62. doi:10.1016/j.wem.2019.11.003
  19. 19.
    Noakes T, Sharwood K, Speedy D, et al. Three independent biological mechanisms cause exercise-associated hyponatremia: evidence from 2,135 weighed competitive athletic performances. Proc Natl Acad Sci U S A. 2005;102(51):18550-18555. doi:10.1073/pnas.0509096102
  20. 20.
    Sharwood K, Collins M, Goedecke J, Wilson G, Noakes T. Weight changes, sodium levels, and performance in the South African Ironman Triathlon. Clin J Sport Med. 2002;12(6):391-399. doi:10.1097/00042752-200211000-00012
  21. 21.
    Almond C, Shin A, Fortescue E, et al. Hyponatremia among runners in the Boston Marathon. N Engl J Med. 2005;352(15):1550-1556. doi:10.1056/NEJMoa043901
  22. 22.
    Hew-Butler T, Rosner M, Fowkes-Godek S, et al. Statement of the Third International Exercise-Associated Hyponatremia Consensus Development Conference, Carlsbad, California, 2015. Clin J Sport Med. 2015;25(4):303-320. doi:10.1097/JSM.0000000000000221
  23. 23.
    Davis D, Videen J, Marino A, et al. Exercise-associated hyponatremia in marathon runners: a two-year experience. J Emerg Med. 2001;21(1):47-57. doi:10.1016/s0736-4679(01)00320-1
  24. 24.
    Hew T, Chorley J, Cianca J, Divine J. The incidence, risk factors, and clinical manifestations of hyponatremia in marathon runners. Clin J Sport Med. 2003;13(1):41-47. doi:10.1097/00042752-200301000-00008
  25. 25.
    Rosner M, Kirven J. Exercise-associated hyponatremia. Clin J Am Soc Nephrol. 2007;2(1):151-161. doi:10.2215/CJN.02730806
  26. 26.
    Siegel A, d’Hemecourt P, Adner M, Shirey T, Brown J, Lewandrowski K. Exertional dysnatremia in collapsed marathon runners: a critical role for point-of-care testing to guide appropriate therapy. Am J Clin Pathol. 2009;132(3):336-340. doi:10.1309/AJCP30OGLSLWLEIY
  27. 27.
    Epstein Y, Yanovich R. Heatstroke. N Engl J Med. 2019;380(25):2449-2459. doi:10.1056/NEJMra1810762
  28. 28.
    O’Connor F, Casa D, Bergeron M, et al. American College of Sports Medicine Roundtable on exertional heat stroke–return to duty/return to play: conference proceedings. Curr Sports Med Rep. 2010;9(5):314-321. doi:10.1249/JSR.0b013e3181f1d183
  29. 29.
    Casa D, Kenny G, Taylor N. Immersion treatment for exertional hyperthermia: cold or temperate water? Med Sci Sports Exerc. 2010;42(7):1246-1252. doi:10.1249/MSS.0b013e3181e26cbb
  30. 30.
    Casa D, McDermott B, Lee E, Yeargin S, Armstrong L, Maresh C. Cold water immersion: the gold standard for exertional heatstroke treatment. Exerc Sport Sci Rev. 2007;35(3):141-149. doi:10.1097/jes.0b013e3180a02bec
  31. 31.
    Proulx C, Ducharme M, Kenny G. Effect of water temperature on cooling efficiency during hyperthermia in humans. J Appl Physiol (1985). 2003;94(4):1317-1323. doi:10.1152/japplphysiol.00541.2002
  32. 32.
    Miller K, Long B, Edwards J. Necessity of Removing American Football Uniforms From Humans With Hyperthermia Before Cold-Water Immersion. J Athl Train. 2015;50(12):1240-1246. doi:10.4085/1062-6050-51.1.05
  33. 33.
    Flinn S, Sherer R. Seizure after exercise in the heat: recognizing life-threatening hyponatremia. Phys Sportsmed. 2000;28(9):61-67. doi:10.3810/psm.2000.09.1207

Bu Yazının Podcasti

blank

Cansu Doğan

Acilcinin Sesi

Acilcinin Sesi Podcast

blank

Yazar

Ağrı’nın çorak topraklarında doğdu, gençliğini İzmir’in çiçekli dağlarında geçirdi. BAL’lı olmanın haklı gururunu yaşadıktan sonra Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesine başladı. Mecburi hizmetin mecburi olduğu yıllarda Iğdır’da, SSK hastanelerinin SSK olmadığı yıllarda Çekirge Devlet Hastanesi’nde çalıştı. Büyük heves ve umutlarla KTÜ Tıp Fakültesi Acil Tıp Kliniği’nde Asistanlığına başladı. Balıkesir Devlet Hastanesi’nde Acil Uzmanı olarak görev yapmakta.Evli ve bir Merdan annesi.

Henüz yorum yapılmamış, sesinizi aşağıya ekleyin!


blank
Yükleniyor..