Sepsis 2026: 5 Yılda Ne Değişti, Ne Değişmedi?

Surviving Sepsis Campaign 2026 kılavuzu yayımlandı. qSOFA taramada geri plana düşüyor, antibiyotik zamanlaması sepsis olasılığına göre katmanlanıyor, beta-laktam uzatılmış infüzyon güçlü öneriye yükseliyor ve sepsis sonrası bakım ilk kez bu kadar yapılandırılmış ve öneri temelli biçimde genişliyor. ACEP ise kılavuzu onaylamadı. 129 öneri, 46 yeni soru, 5 yılda neler değişti? İşte acil tıp perspektifinden kapsamlı bir değerlendirme.

Yılda 49 milyon vaka, 13 milyon ölüm. Sepsis, tüm dünyada en önemli ölüm nedenlerinden biri olmaya devam ediyor. Surviving Sepsis Campaign (SSC), 2004 yılından bu yana sepsis yönetiminin temel referans kaynağı olma rolünü sürdürüyor. 2021 kılavuzunun^¹ önerilerine daha önce sitemizde yer vermiştik. İlgili yazıya buradan ulaşabilirsiniz.

Nisan 2026’da yayımlanan yeni kılavuz,^² 129 öneri içeriyor ve bunların 46’sı daha önce hiç ele alınmamış yeni sorulara yanıt arıyor. 23 ülkeden 69 kişilik bir panel tarafından, endüstri desteği olmaksızın hazırlanan bu kılavuz, sepsis bakımının temel direklerini güçlendirirken bazı önemli paradigma değişiklikleri de getiriyor.

Bu yazıda, 2026 kılavuzunun getirdiği yenilikleri ve 2021’den farklılıkları bir acil tıp perspektifinden ele alacağız.

Önemli Noktalar

• qSOFA (Quick Sequential Organ Failure Assessment) tek başına tarama aracı olarak önerilmiyor; NEWS (National Early Warning Score), NEWS2, MEWS (Modified Early Warning Score) veya SIRS (Systemic Inflammatory Response Syndrome) tercih ediliyor (güçlü öneri).
• Beta-laktam uzatılmış infüzyon, “koşullu öneri”’den “güçlü öneri”’ye yükseltildi — 1000 hastada 25 daha az ölüm.
• 2026 kılavuzu, laktatı klinik bağlam içinde yorumlamayı ve ilk bolustan sonraki sıvı yönetimini bireyselleştirmeyi daha güçlü vurguluyor.
• ≥65 yaş hastalarda yüksek MAP (ortalama arteriyel basınç) hedeflerine göre 60-65 mmHg aralığı öneriliyor (koşullu öneri).
• Sepsis sonrası bakım, bakım geçişleri ve uzun vadeli iyileşme ilk kez bu kadar yapılandırılmış ve öneri temelli biçimde genişletildi.

Neden Bu Kılavuz Önemli?

SSC, 2004 yılından bu yana düzenli olarak güncellenen, sepsis yönetiminin uluslararası referans kılavuzudur. Her güncelleme, yeni kanıtlara dayanarak önerileri gözden geçirir. 2026 kılavuzu, GRADE (Grading of Recommendations, Assessment, Development and Evaluations) yöntem bilimi ve Kanıttan Karara (Evidence-to-Decision, EtD) çerçevesi kullanılarak hazırlanmıştır.

Bu sefer dikkat çeken bir yenilik var: kılavuz, sepsis tanısındaki belirsizliği kabul ederek standart bir terminoloji geliştirdi. Kesin (definite), olası (probable), muhtemel (possible) ve düşük ihtimal (unlikely) olmak üzere dört kategori tanımlandı.

SSC kılavuzlarının tarihsel gelişimini Tablo 1’de özetledik. 2004’te ~46 öneriyle başlayan süreç, 2008’de EGDT vurgusu, 2012’de bakım paketleri, 2016’da 1 saatlik bundle ve 2021’de qSOFA’ya karşı çıkışla evrildi. 2026 kılavuzu ise 129 öneriyle bu serinin en kapsamlısı.

Tablo 1. SSC Kılavuzlarının Zaman Çizelgesi

SSC: Surviving Sepsis Campaign; EGDT: Early Goal-Directed Therapy; AT: Antimikrobiyal Tedavi

Bu dört kategorinin tanımlarını Tablo 2’de ayrıntılı olarak sunduk. Kısaca: ‘kesin’ sepsiste alternatif tanı olasılığı çok düşüktür; ‘olası’da en muhtemel tanı sepsistir; ‘muhtemel’de sepsis ve alternatif tanı eşit olasılıktadır; ‘düşük ihtimal’de ise klinik değerlendirme sepsis ile uyumlu değildir.

Tablo 2. SSC 2026 Sepsis Terminolojisi

Kılavuzda bu terminoloji, önerilerin enfeksiyon olasılığına göre farklılaştırılması için kullanılmaktadır.

Büyük Değişiklikler: 2021’den 2026’ya

Tarama ve Erken Yönetim

Dikkat! qSOFA artık tek başına sepsis tarama aracı olarak önerilmiyor. Bu, günlük pratiğimizi doğrudan etkileyen büyük bir değişiklik.

2021 kılavuzu qSOFA’nın tek başına tarama aracı olarak kullanılmamasını önermişti. 2026 kılavuzu bunu daha da netleştirerek NEWS, NEWS2, MEWS veya SIRS’in qSOFA’ya tercih edilmesini güçlü bir öneri (orta kesinlikte kanıt) olarak sunuyor. 221.000’den fazla hastanın dahil edildiği bir kohort çalışmasında NEWS2, %73.1 sensitivite ile en iyi performansı gösterirken, qSOFA’nın sensitivitesi yalnızca %23.1 olarak bulunmuştur.

Tamamen yeni iki öneri de dikkat çekiyor: “Sepsis Kodu” (Code Sepsis) veya “Sepsis Huddle” protokolü önerilmektedir. Bu, multidisipliner bir ekibin yatak başında hızla toplanarak sepsis tanı ve tedavisini hızlandırmasını ifade eder. Ayrıca ambulansta sepsis tarama aracı kullanımı da ilk kez önerilmektedir.

Yeni sepsis biyobelirteçleri (MDW, SeptiCyte, IntelliSep, Sepsis ImmunoScore gibi) hakkında ise kılavuz, henüz yeterli kanıt olmadığını belirtmektedir. Sepsis, tek bir biyobelirteç veya tanısal testle doğrulanamaz veya dışlanamaz; klinik tanı esastır.

Enfeksiyon Yönetimi: Antibiyotik Zamanlaması Tartışması

Pratikte ne değişiyor? Antibiyotik zamanlaması artık sepsis olasılığına göre katmanlandırılıyor. Kesin/olası sepsiste şok olmasa da hedef 1 saat; 3 saatlik pencere yalnızca ‘muhtemel (possible) sepsis’ için geçerli.

Septik şokta antimikrobiyal tedavi: hemen, ideal olarak 1 saat içinde (güçlü öneri). Bu değişmedi. Şoksuz ama olası (probable) veya kesin (definite) sepsiste de öneri aynı: hemen, ideal olarak 1 saat içinde antimikrobiyal başlanmalıdır (güçlü öneri). Asıl nüanslı alan muhtemel (possible) sepsis ve şok yoksa: burada 3 saat içinde hızlı değerlendirme yapılması ve enfeksiyon şüphesi devam ederse antibiyotik başlanması öneriliyor (koşullu öneri).

Burada önemli bir yenilik: enfeksiyon olasılığı düşükse ve hasta şokta değilse, antibiyotik ertelenebilir ve yakın klinik izlem yapılabilir. Bu, gereksiz antibiyotik kullanımını azaltma yönünde önemli bir adımdır. Ancak klinik pratikte “düşük enfeksiyon ihtimali” kararının nasıl verileceği hekimin deneyimine ve klinik bağlama bırakılmıştır.

Bu kılavuzun en güçlü yeniliklerinden biri de beta-laktam uzatılmış infüzyonunun “güçlü öneri” düzeyine yükseltilmesidir. BLING III çalışması bu değişikliğin temelini oluşturuyor: sepsis ve septik şoklu hastalarda uzatılmış infüzyon ile 90 günlük mortalitede azalma gösterilmiştir (RR [relative risk] 0,91; %95 CI [güven aralığı], 0,85–0,97). Bu, 1000 hastada yaklaşık 25 daha az ölüm anlamına gelmektedir.

Antimikrobiyal daraltma (de-eskalasyon) da güçlü öneriye yükseltildi: mikrobiyolojik tanı ve duyarlılık profili mevcut olduğunda, daraltma “güçlü öneri” düzeyinde öneriliyor. Yeni eklenen diğer öneriler arasında ambulansta antibiyotik başlanması (>60 dk transport süresi), ÇİD (çoklu ilaca dirençli) patojen kapsam stratejisi ve selektif digestif dekontaminasyon (düşük direnç ortamlarında) yer alıyor.

Hemodinamik Yönetim: Sıvı Tartışması Sürüyor

Dikkat! 2026 kılavuzu, laktatı klinik bağlam içinde yorumlamayı ve ilk bolustan sonraki sıvı yönetimini bireyselleştirmeyi çok daha güçlü vurguluyor. Laktat hâlâ hipoperfüzyon göstergelerinden biri; ancak sıvı kararları artık yalnızca laktat değerine değil, klinik tablonun bütününe dayanmalı.

30 mL/kg kristaloid sıvının ilk 3 saatte verilmesi önerisi korundu. Ancak kılavuz bu sefer önemli nüanslar ekledi: bireysel hasta özelliklerine ve bağlama göre başlangıç sıvı hacminin seçilmesi gerektiği vurgulanıyor. Obez hastalarda (BMI [beden kitle indeksi] >30 kg/m²) düzeltilmiş vücut ağırlığı kullanılması öneriliyor.

Burada önemli bir nüansa dikkat çekmek gerekir: SSC “en az 30 mL/kg” derken, ESICM (European Society of Intensive Care Medicine) kendi kılavuzunda “30 mL/kg’a kadar” ifadesini kullanmaktadır. Bu semantik fark acil serviste hastaya farklı hacimler verilmesi anlamına gelebilir. 30 mL/kg’ın kendisini değerlendiren prospektif randomize kontrollü bir çalışma halen mevcut değildir.

Sıvı türü konusunda dengeli kristaloidler %0,9 NaCl’e (serum fizyolojik) tercih ediliyor (koşullu öneri, orta kesinlikte kanıt). SMART (15.802 hasta), BaSICS (10.520 hasta) ve PLUS (5.037 hasta) çalışmalarını kapsayan meta-analizde dengeli kristaloidlerle mortalitede azalma eğilimi saptanmıştır (OR [odds ratio] 0,94; %95 CI, 0,85–1,04).

Vazopresör yönetiminde de önemli değişiklikler var. Periferik yoldan vazopresör başlanması önerisi devam ediyor (santral venöz erişim beklemek yerine). Yeni olarak, ≥65 yaş hastalarda MAP 60-65 mmHg hedefi öneriliyor (koşullu öneri). Norepinefrin (NE) ilk seçenek olmaya devam ediyor: NE’nin dopamine karşı üstünlüğü güçlü öneri olarak korunuyor (Öneri 53). Ancak NE’nin vazopressin ve anjiotensin II’ye karşı üstünlüğünü değerlendiren Öneri 55’te güçlü öneriden koşullu öneriye gerileme var. Bu, vazopressin ve anjiotensin II’nin NE’ye üstün bulunmadığını ancak karşılaştırmalı kanıtın zayıfladığını gösteriyor; NE’nin ilk seçenek konumu korunmaktadır.

2021 ve 2026 arasındaki hemodinamik yönetim farklarını Tablo 3’te karşılaştırdık. Özetle: sıvı hacmi önerisi korunuyor ancak bireyselleştirme vurgusu artıyor, dengeli kristaloidler orta kesinlikte kanıtla tercih ediliyor, ≥65 yaşta MAP hedefi 60-65 mmHg’ye indirildi ve NE ilk seçenek olarak korunuyor ancak VP/AT-II ile karşılaştırmalı kanıt gücü zayıfladı.

Tablo 3. Hemodinamik Yönetim: 2021 vs 2026 Karşılaştırması

NE: Norepinefrin; VP: Vazopressin; AT-II: Anjiotensin II; MAP: Ortalama Arteriyel Basınç; NaCl: Sodyum Klorür (serum fizyolojik)

Solunum Desteği

Sepsis ve akut hipoksemik solunum yetmezliğinde yüksek akımlı nazal kanül (HFNC) konvansiyonel oksijen tedavisine tercih ediliyor. 2021’de de önerilen HFNC’nin NIV’ye (noninvaziv ventilasyon) tercihi 2026’da sürdürülüyor (koşullu öneri).

Yeni öneriler arasında entübe olmayan hastalarda uyanık yüzüstü pozisyonlama yer alıyor. ARDS’de (akut respiratuar distres sendromu) düşük tidal volüm (6 mL/kg) güçlü öneri olmaya devam ederken, ARDS olmayan sepsiste 6-8 mL/kg IBW (ideal vücut ağırlığı) tidal volüm öneriliyor. Orta-ağır ARDS’de inkremental PEEP (pozitif ekspiratuar son basınç) titrasyonuna karşı öneri (güçlü, orta kesinlikte kanıt) dikkat çekicidir.

Ek Tedaviler: “Yapma” Listesi

Pratikte ne değişiyor? Kortikosteroid için vazopresör bağımlılığı şartı kaldırıldı. IV beta-blokerler (esmolol, landiolol — Öneri 64) ve D vitamini (Öneri 67) ilk kez “karşı” olarak yer aldı.

Kortikosteroid kullanımında önemli bir değişiklik var: 2021’de “devam eden vazopresör ihtiyacı varsa” şartı vardı; 2026’da öneri, bu spesifik vazopresör bağımlılığı vurgusundan daha genel bir “septik şokta IV kortikosteroid” çerçevesine kaymıştır (koşullu öneri).

Önerilmeyen tedavilerin tam listesini Tablo 4’te sunduk. Dinleyiciler için kısaca özetlersek: IV C vitamini, immünoglobulin, terlipressin ve levosimendan gibi zaten önerilmeyen tedaviler 2026’da da “karşı” kalmaya devam ediyor. Yeni eklenen “yapma” önerileri ise IV beta-blokerler (esmolol, landiolol — Öneri 64), D vitamini (Öneri 67), probiyotikler ve klinik sonuç iyileştirme amaçlı ateş düşürücü tedavi (Öneri 80; semptom kontrolü hariç). Kan purifikasyonu önerisi de genişletilerek hemofiltrasyon ve plazma değişimini kapsayacak şekilde güncellendi.

Tablo 4. 2026’da Önerilmeyen Tedaviler (“Yapma” Listesi)

Not: “Karşı” önerilerin çoğu koşullu karşı öneri ve düşük-çok düşük kanıt düzeyindedir.

Tamamen Yeni: Sepsis Sonrası Bakım ve Bakım Geçişleri

2021’de de uzun dönem sonuçlara değinilmişti, ancak 2026 bu alanı ilk kez bu kadar yapılandırılmış ve öneri temelli biçimde genişletiyor. Sepsisin sadece akut bir hastalık olmadığı artık çok daha güçlü vurgulanıyor.

2026 kılavuzunun en dikkat çekici yeniliği, üç tamamen yeni bölüm içermesidir:

• Bakım Hedefleri (Goals of Care): Erken dönemde (72 saat içinde) hasta ve ailesiyle bakım hedeflerinin tartışılması, palyatif bakım prensiplerinin entegrasyonu.
• Bakım Geçişleri (Transitions of Care): YBÜ’den (yoğun bakım ünitesi) servise geçiş, eczacı eşliğinde ilaç uyumu, taburculuk planlaması, sosyal ve ekonomik destek taranması.
• Uzun Vadeli Sonuçlar ve İyileşme: Sepsis sonrası hastalık takibi, fiziksel rehabilitasyon (>48 saat MV [mekanik ventilasyon] sonrası), mental sağlık desteği.

Bu bölümler, sepsis yönetiminin sadece akut dönemle sınırlı olmadığını resmi olarak kabul etmesi açısından çok değerlidir. Acil servis olarak bizim için özellikle taburculuk planlaması ve hasta/aile bilgilendirmesi konuları günlük pratiğimize yansıyabilir.

Büyük Karşılaştırma: 2021 vs 2026

Tüm önemli değişiklikleri tek bir tabloda görmek için Tablo 5’i hazırladık. Podcast dinleyicileri için bu tablonun kilit noktalarını özetleyelim: Sepsis taramada qSOFA yerini NEWS/NEWS2’ye bırakıyor (güçlü öneri). Kan kültürü ve beta-laktam uzatılmış infüzyonu güçlü öneriye yükseldi. Antibiyotik daraltması artık güçlü öneri. Laktat yorumlaması bireyselleştirildi. ≥65 yaş için MAP 60-65 mmHg hedefi yeni. Kortikosteroidde vazopresör bağımlılığı şartı kalktı. Beta-blokerler ve ateş düşürücüler için ilk kez ‘kullanmayın’ yönünde öneri verildi. Sepsis sonrası bakım genişletilerek yapılandırılmış hale getirildi.

Tablo 5. SSC 2021 vs SSC 2026: Tüm Önemli Değişiklikler

*NE’nin VP/AT-II’ye karşı üstünlüğü güçlü öneriden koşullu öneriye geriledi; ancak NE ilk seçenek konumunu korumaktadır. AT: Antimikrobiyal Tedavi; AT-II: Anjiotensin II; BPS: Best Practice Statement (iyi klinik uygulama önerisi); HFNC: Yüksek Akımlı Nazal Kanül; MAP: Ortalama Arteriyel Basınç; MEWS: Modified Early Warning Score; NaCl: Sodyum Klorür; NEWS: National Early Warning Score; NIV: Noninvaziv Ventilasyon; NE: Norepinefrin; qSOFA: Quick Sequential Organ Failure Assessment; SIRS: Systemic Inflammatory Response Syndrome; VP: Vazopressin

ACEP Neden Onaylamadı?

Dikkat! Dünyanın en büyük acil tıp derneği olan ACEP, SSC 2026 kılavuzunu onaylamamıştır. Bu, acil tıp camiasında ciddi bir tartışma başlatmıştır.

ACEP (American College of Emergency Physicians), 2 Şubat 2026’da yayınladığı resmi açıklamada SSC 2026 kılavuzunu onaylamayacağını bildirdi.^³ Bu, SSC tarihinde bir ilk değil ancak acil tıp açısından son derece önemli bir gelişmedir.

ACEP’in temel gerekçeleri:

• İdari yapısında acil tıp temsilinin eksikliği: SSC’nin idari yapısı ağırlıklı olarak yoğun bakım uzmanlarından oluşmaktadır. ACEP, bireysel acil tıp uzmanlarının çalışma gruplarında yer almasına rağmen, kılavuzun idari düzeyde acil tıp örgütsel temsilinin bulunmadığını vurgulamaktadır. Acil servislerin benzersiz çalışma ortamı — yoğunluk, yatak sıkıntısı, iş gücü kısıtlılığı — göz ardı edilmektedir.
• Gerçekçi olmayan zaman hedefleri: ACEP, agresif sıvı ve antibiyotik uygulamalarının, keyfi zaman gereksinimlerini karşılamak amaçlıyla çok geniş bir hasta popülasyonuna uygulandığında zarar verebileceğini belirtmektedir.
• Pediatrik ve yetişkin kılavuz çelişkisi: İlk kez pediatrik ve yetişkin kılavuzlar ayrılmıştır ancak klinik tedavi ve operasyonel yollar arasında uyumsuzluk vardır. ACEP, aynı klinik durum için farklı kılavuzların acil servis personeli arasında kafa karışklığına ve hasta güvenliği sorunlarına yol açabileceğini düşünmektedir.
• Sepsis odağı vs tüm hasta popülasyonu: SSC’nin odağı yalnızca sepsis hastası üzerine iken, ACEP bu kılavuzların sepsis olmayan hastalara verebileceği potansiyel zararları göz ardı ettiğini belirtmektedir.

Acil tıp perspektifinden bir yorum: “Bu tartışma aslında daha derin bir sorunu yansıtıyor: sepsis kılavuzları ağırlıklı olarak yoğun bakım perspektifinden yazılmaktadır, ancak sepsis hastalarının büyük çoğunluğuyla ilk karşılaşan acil tıp hekimleridir. Türkiye’deki acil servislerin yoğunluğu düşündüğümüzde, ACEP’in endişeleri son derece anlaşılırdır. Bir kılavuzun başarısı, yalnızca kanıt kalitesiyle değil, uygulanabilirliğiyle de ölçülmelidir.”

Eleştirel Bakış: Mükemmel Değil

SSC 2026 önemli bir güncelleme, ancak bu her şeyin mükemmel olduğu anlamına gelmiyor. Birkaç önemli gerilim noktası hâlâ mevcuttur.

Güçlü öneri + çok düşük kanıt paradoksu: Kılavuzun kendi içinde çelişkili bir durum mevcuttur. Örneğin, septik şokta 1 saat içinde antimikrobiyal başlanması “güçlü öneri” olarak sunulurken, kanıt düzeyi “çok düşük” olarak belirtiliyor. Randomize kontrollü çalışmalar, şoksuz sepsiste agresif zamanlama hedeflerinin mortaliteyi azalttığını gösterememiştir.

30 mL/kg’ın kanıt tabanı: Bu hacim büyük ölçüde gözlemsel çalışmalardan türetilmiştir. Farklı sıvı hacimlerini karşılaştıran prospektif bir çalışma bulunmamaktadır. SSC “en az 30 mL/kg” derken, ESICM “30 mL/kg’a kadar” demektedir — bu semantik fark klinik pratikte önemli sonuçlar doğurabilir. Kalp yetmezliği veya son dönem böbrek hastalığı olan hastalarda aşırı sıvı yüklemesinin zararlara neden olabileceği unutulmamalıdır.

Performans metriği vs klinik yargı: Kılavuzun genel yaklaşımı, koşullu önerilerin “katı performans ölçütleri için uygun olmayabileceği” yönündedir. Ancak bu önerilerin ulusal veya kurumsal kalite göstergelerine dönüştürülmesi durumunda, deneyimli klinisyenlerin bireysel karar alma yetenekleri kısıtlanabilir — bu risk göz ardı edilmemelidir.

46 yeni öneri = ne kadar yeni kanıt? Yeni eklenen 46 önerinin önemli bir kısmı “iyi klinik uygulama önerisi (good practice statement)” kategorisindedir. Bunlar GRADE yöntembilimi ile değerlendirilmemiş, dolaylı kanıta dayanan uzman görüşleridir. Klinik pratikte bu ayrımın farkında olmak önemlidir.

Acil tıp perspektifinden önemli bir eksiklik: Kılavuz, acil servis ortamında kaynak kısıtlılığı, hasta yoğunluğu ve zaman basısı altında bu önerilerin nasıl uygulanacağını yeterince ele almamaktadır. ACEP’in de vurguladığı gibi, yoğun bakım ünitesinde mümkün olan bazı uygulamalar acil serviste uygulanabilir olmayabilir. Örneğin, septik şokta erken ek vazopresör yaklaşımı, santral venöz erişim olmadan periferik yoldan başlanması gereken bir acil servis ortamında farklı pratik zorluklar doğurur.

Yoğun bakım perspektifinden ise kılavuzun güçlü yönleri de var: sepsis sonrası bakım bölümlerinin eklenmesi, hastanın yoğun bakımdan çıkışı sonrası takibin önemini vurgulaması ve palyatif bakım entegrasyonuna dikkat çekmesi önemli adımlardır. Bu bölümler yoğun bakım uzmanları için yeni bir sorumluluk alanı tanımlamaktadır.

Acil Servis İçin Pratik Özet

Son olarak, tüm bu bilgileri acil servis pratiğine nasıl yansıtacağımızı Tablo 6’da zaman bazlı bir akış şeklinde özetledik. Dinleyiciler için kısaca: ilk 15 dakikada tarama, kan kültürü ve laktat; ilk 1 saatte septik şokta antimikrobiyal ve sıvı başlanması, hipotansiyon devam ederse NE; ilk 3 saatte olası sepsiste değerlendirme tamamlanması; ilk 6 saatte sıvı yanıtlılığı, vazopressin, kortikosteroid ve YBÜ transfer kararı.

Tablo 6. Acil Servis Hızlı Referans: Zaman Bazlı Yaklaşım

AT: Antimikrobiyal Tedavi; HFNC: Yüksek Akımlı Nazal Kanül; MAP: Ortalama Arteriyel Basınç; MEWS: Modified Early Warning Score; NE: Norepinefrin; NEWS: National Early Warning Score; SIRS: Systemic Inflammatory Response Syndrome; YBÜ: Yoğun Bakım Ünitesi

Sonuç

SSC 2026, 5 yıllık bir aralığın ardından sepsis yönetiminin birkaç temel direğine dokunuyor. qSOFA’nın taramada geri plana düşmesi, beta-laktam uzatılmış infüzyonunun güçlü öneriye yükselmesi, laktat yorumlamasının bireyselleştirilmesi ve sepsis sonrası bakımın ilk kez bu kadar yapılandırılmış ve öneri temelli biçimde genişletilmesi en dikkat çekici değişikliklerdir.

Ancak kılavuz mükemmel değildir. Güçlü öneriler ile düşük kanıt düzeyleri arasındaki gerilim devam etmekte, 30 mL/kg gibi temel pratiklerin kanıt tabanı halen gözlemsel verilere dayanmaktadır. Klinisyenler olarak bu önerileri körü körüne uygulamak yerine, bireysel hasta özelliklerini, yerel kaynakları ve kendi klinik deneyimimizi entegre ederek karar vermeliyiz.

ACEP’in bu kılavuzu onaylamaması, kılavuz geliştirme sürecinde acil tıp temsilinin önemini bir kez daha ortaya koymaktadır. Gelecek SSC güncellemelerinde acil tıp örgütlerinin idari düzeyde temsil edilmesi, bu kılavuzların acil servis ortamında uygulanabilirliğini artıracaktır.

Bir sonraki güncellemeye kadar, devam eden büyük RCT’lerin (randomize kontrollü çalışma) (vazopresör zamanlaması, sıvı hacimleri) sonuçları bu önerileri daha da şekillendirecektir. Beş yıl sonra tekrar buluşmak üzere.

Kaynaklar

1. Evans L, Rhodes A, Alhazzani W, et al. Surviving Sepsis Campaign: International Guidelines for Management of Sepsis and Septic Shock 2021. Intensive Care Med. 2021;47(11):1181-1247. doi:10.1007/s00134-021-06506-y

2. Prescott HC, Antonelli M, Alhazzani W, et al. Surviving Sepsis Campaign: International Guidelines for Management of Sepsis and Septic Shock 2026. Crit Care Med. 2026;54(4):725-812. doi:10.1097/CCM.0000000000007075

3. American College of Emergency Physicians (ACEP). ACEP Will Not Endorse New Sepsis Guidelines from the Surviving Sepsis Campaign. Şubat 2, 2026. Erişim tarihi: 13 Nisan 2026. https://www.acep.org/news/acep-newsroom-articles/2-2-26-acep-will-not-endorse-new-sepsis-guidelines-from-the-surviving-sepsis-campaign